Một hạt A mang điện tích q và có khối lượng m bay theo phương ngang với vận tốc v vào một vùng không gian có từ trường đều cảm ứng từ vec B, bề rộng vùng từ trường là
25/28
PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.
Một hạt A mang điện tích \(q\) và có khối lượng \(m\) bay theo phương ngang với vận tốc \(\vec v\) vào một vùng không gian có từ trường đều cảm ứng từ \(\vec B\), bề rộng vùng từ trường là \(L\). Hướng của vận tốc \(\vec v\) vuông góc với các đường sức từ. Trong vùng từ trường này, hạt chịu tác dụng của lực từ có độ lớn \(f = |q|vB\). Sau khi bay xuyên qua và ra khỏi vùng từ trường, quỹ đạo chuyển động của hạt bị lệch đi một góc \(\theta \) so với phương ngang ban đầu như hình vẽ.
Lực từ tác dụng lên hạt A có phương vuông góc với cả vận tốc \(\vec v\) và cảm ứng từ \(\vec B\).
Hạt A mang điện tích âm.
Khi chuyển động trong vùng từ trường, quỹ đạo của hạt A là một phần của đường tròn.
Độ lớn góc lệch \(\theta \) của hạt A khi ra khỏi từ trường được tính bằng công thức \(\sin \theta = \frac{{|q|B}}{{Lmv}}\).
Hạt A bay vào từ trường đều, vận tốc \(\vec v\) vuông góc với \(\vec B\).
a) Đúng
Lực từ tác dụng lên hạt mang điện chuyển động trong từ trường có phương vuông góc với cả \(\vec v\) và \(\vec B\).
Độ lớn: \(f = |q|vB\)
Kết luận: Đúng.
b) Sai
Trong hình, các dấu “x” cho biết từ trường hướng vào trong mặt phẳng giấy. Hạt bay sang phải và bị lệch lên trên.
Theo quy tắc bàn tay trái hoặc quy tắc tích có hướng, nếu hạt mang điện dương thì lực từ hướng lên trên. Vì quỹ đạo lệch lên trên nên hạt mang điện dương, không phải điện tích âm.
Kết luận: Sai.
c) Đúng
Trong vùng từ trường đều, lực từ luôn vuông góc với vận tốc và đóng vai trò là lực hướng tâm.
Do đó quỹ đạo của hạt là một phần của đường tròn.
Kết luận: Đúng.
d) Sai
Ta có bán kính quỹ đạo: \(r = \frac{{mv}}{{|q|B}}\)
Nếu bề rộng vùng từ trường là \(L\), từ hình học quỹ đạo tròn: \(L = r\sin \theta \)
Suy ra: \(\sin \theta = \frac{L}{r} = \frac{{|q|BL}}{{mv}}\)
Trong đề ghi công thức \(\sin \theta = \frac{{|q|B}}{{Lmv}}\) là sai cả về công thức và thứ nguyên.
Kết luận: Sai.