Mối quan hệ thể hiện rõ quá trình chuyển từ chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh sang chủ nghĩa đế quốc

sản xuất phân tán hơn, ngân hàng tách khỏi công nghiệp, thuộc địa thu hẹp

cạnh tranh suy giảm hoàn toàn, doanh nghiệp nhỏ giữ vai trò quyết định

tập trung sản xuất và tư bản tăng, độc quyền và tư bản tài chính hình thành, xâm lược thuộc địa mở rộng

các nước tư bản từ bỏ thị trường thế giới và quay lại kinh tế tự cấp tự túc