Mâu thuẫn biện chứng là

Sự không nhất quan trong tư duy.

Sự thống nhất của các mặt đối lập bên trong các sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng.

Sự bù trừ lẫn nhau của các mặt đối lập.

Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong các sự vật hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau.