Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Trình bày suy nghĩ của anh/ chị về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Nêu vấn đề cần bàn luận: Dẫn dắt, giới thiệu câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn” và vấn đề nghị luận: Lòng biết ơn, khẳng định đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta.

* Thân bài:

- Nêu vấn đề cần bàn luận: Dẫn dắt, giới thiệu câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn” và vấn đề nghị luận: Lòng biết ơn, khẳng định đó là truyền thống quý báu của dân tộc ta.

- Giải thích câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn”:

+ Uống nước: Là thừa hưởng sử dụng thành quả lao động hay thành quả đấu tranh cách mạng của các thế hệ trước đã để lại.

+ Nguồn: Là nơi bắt đầu nguồn nước; chúng ta có thể hiểu từ dùng cho sự bắt nguồn của thành quả mà mình hưởng được. “Nguồn” trong câu này có thể hiểu là nguồn cội, là tổ tiên, thế hệ đi trước. Câu tục ngữ nhắc nhở chúng ta phải có thái độ biết ơn khi được thừa hưởng những thành quả của thế hệ đi trước.

- Phân tích các biểu hiện và ý nghĩa của lòng biết ơn

+ Biểu hiện

+ Ý nghĩa

- Phản biện: Bên cạnh những người biết “Uống nước nhớ nguồn”, vẫn còn có nhiều người sống vô ơn chạy theo lối sống phương Tây mà bỏ quên đi những giá trị truyền thống văn hóa dân tộc,…

- Bài học nhận thức và hành động

+ Chúng ta cần tự hào với lịch sử anh hùng và truyền thống văn hóa vẻ vang của dân tộc

+ Tiếp thu tinh hoa văn hóa nước ngoài nhưng cần phải có ý thức giữ gìn bản sắc, văn hóa tinh hoa dân tộc Việt Nam ,…

* Kết bài:

- Khái quát vấn đề nghị luận.

Bài văn tham khảo

Từ ngàn đời nay, dân tộc Việt Nam ta luôn tự hào về truyền thống đạo lý tốt đẹp được lưu truyền qua bao thế hệ. Một trong những đạo lý sâu sắc, thấm đượm tình người ấy là lời nhắc nhở giản dị mà giàu ý nghĩa: “Uống nước nhớ nguồn.” Câu tục ngữ đã trở thành phương châm sống, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong nền văn hóa và đời sống tinh thần của nhân dân ta, thể hiện truyền thống biết ơn và trân trọng những cội nguồn tạo nên sự sống, hạnh phúc và độc lập hôm nay.

Trước hết, cần hiểu rõ ý nghĩa của câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn.” “Uống nước” là hình ảnh ẩn dụ chỉ việc con người được hưởng thụ thành quả vật chất và tinh thần do người khác làm ra. “Nguồn” là nơi khởi đầu của dòng nước, tượng trưng cho cội nguồn của mọi thành quả – đó có thể là ông bà, tổ tiên, các thế hệ đi trước, những người đã hi sinh, cống hiến để tạo nên cuộc sống hôm nay. Vì thế, “uống nước nhớ nguồn” khuyên con người phải biết trân trọng, biết ơn và đền đáp công lao của những ai đã góp phần tạo nên thành quả mình đang hưởng. Câu tục ngữ thể hiện một chuẩn mực đạo đức cao đẹp, là nền tảng cho mối quan hệ giữa con người với con người, giữa quá khứ và hiện tại.

Đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” được biểu hiện phong phú trong đời sống dân tộc Việt Nam. Mỗi độ tháng ba, khi mùa xuân còn vấn vít trên đồi núi, người dân cả nước lại hướng về Đền Hùng – nơi tổ tiên dựng nước, để thành kính dâng hương trong ngày Giỗ Tổ Hùng Vương. Đó không chỉ là một lễ hội văn hóa – tâm linh lớn mà còn là biểu tượng thiêng liêng của lòng biết ơn tổ tiên, của tinh thần hướng về cội nguồn dân tộc. Ngoài ra, truyền thống ấy còn thể hiện qua những việc làm giản dị mà sâu sắc: con cháu thờ cúng ông bà, chăm sóc cha mẹ, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, tri ân thầy cô, những người có công với đất nước. Chính nhờ đạo lý này mà dân tộc ta giữ vững được tinh thần đoàn kết, nghĩa tình, nhân ái – những phẩm chất làm nên sức mạnh Việt Nam suốt chiều dài lịch sử.

Lòng biết ơn không chỉ giúp con người sống có trách nhiệm và nhân hậu hơn mà còn là nền tảng để xã hội phát triển bền vững. Biết ơn tổ tiên giúp ta trân trọng những giá trị truyền thống; biết ơn cha mẹ khiến ta sống hiếu thảo, chăm chỉ; biết ơn thầy cô khiến ta ham học, nên người; biết ơn những người đã hi sinh vì Tổ quốc khiến ta thêm tự hào và có ý thức xây dựng đất nước. Ngược lại, trong xã hội hiện nay vẫn còn những người sống vô cảm, quên đi cội nguồn, chạy theo vật chất, xem nhẹ giá trị tinh thần dân tộc. Họ là biểu hiện của lối sống lệch lạc, cần được cảnh tỉnh để không đánh mất bản sắc và đạo lý ngàn đời của cha ông.

Là thế hệ trẻ hôm nay, chúng ta cần nhận thức sâu sắc hơn về ý nghĩa của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Hãy biết tự hào về lịch sử anh hùng, giữ gìn truyền thống tốt đẹp, đồng thời biết trân trọng những gì mình đang có. Mỗi người có thể thể hiện lòng biết ơn bằng những hành động cụ thể: sống hiếu thảo với cha mẹ, kính trọng thầy cô, học tập chăm chỉ để góp phần xây dựng đất nước. Trong thời đại hội nhập, chúng ta có thể tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới, nhưng cần luôn giữ vững bản sắc và đạo lý của dân tộc Việt Nam.

“Uống nước nhớ nguồn” là đạo lý sống giản dị mà sâu sắc, thể hiện nét đẹp văn hóa và tâm hồn Việt Nam. Dù xã hội có đổi thay, truyền thống ấy vẫn mãi là ngọn nguồn nuôi dưỡng nhân cách con người, là sợi dây bền chặt gắn kết các thế hệ Việt Nam trong hành trình dựng xây và phát triển đất nước hôm nay và mai sau.

Lễ hội ấy diễn ra ở đâu? Vào thời gian nào?