Khi cơ thể người ở môi trường áp suất tăng (như lặn xuống sâu), khí nitơ hít vào sẽ hòa tan nhiều hơn vào máu nhằm cân bằng với áp suất môi trường bên ngoài. Nếu áp suất giảm từ từ, nitơ sẽ t
25/28
Khi cơ thể người ở môi trường áp suất tăng (như lặn xuống sâu), khí nitơ hít vào sẽ hòa tan nhiều hơn vào máu nhằm cân bằng với áp suất môi trường bên ngoài. Nếu áp suất giảm từ từ, nitơ sẽ thoát dần qua phổi và được đào thải an toàn. Tuy nhiên, khi giảm áp suất đột ngột, nitơ không kịp thoát ra, chuyê̂n từ trạng thái hòa tan sang tạo bọt khí như hình vẽ. Sự hình thành của bọt khí làm cản trở tuần hoàn có thể gây tắc mạch máu (thuyên tắc khí), làm tổn thương các cơ quan.
Để tránh hiện tượng thuyê̂n tắc khí, thợ lặn cần nổi lên với tốc độ nhanh.
Nếu coi nhiệt độ không đổi, khi một bọt khí hình thành trong mạch máu, thể tích các bọt khí sẽ tăng khi áp suất môi trường tiếp tục giảm.
Nếu áp suất trong các bọt khí giảm n lần thì đường kính của nó tăng n lần.
Để cấp cứu cho một thợ lặn bị thuyên tắc khí, các bác sĩ đã đưa bệnh nhân vào buồng tăng áp, cho thở oxygen nồng độ cao, giữ nằm yên và giữ ô̂n định thân nhiệt. Việc đưa bệnh nhân vào buồng tăng áp là để giảm kích thước bọt khí đã hình thành nhằm giảm ngụy cơ chèn ép mạch máu.
a) Sai
Khi thợ lặn ở môi trường áp suất cao, khí nitơ hòa tan vào máu nhiều hơn. Nếu nổi lên quá nhanh, áp suất giảm đột ngột làm nitơ tách ra thành các bọt khí trong máu, gây thuyên tắc khí. Vì vậy thợ lặn phải nổi lên từ từ, không được nổi lên nhanh.
b) Đúng
Nếu coi nhiệt độ không đổi thì bọt khí tuân theo định luật Boyle:
\(pV = {\rm{hang so}}\)
Khi áp suất môi trường giảm thì thể tích bọt khí tăng. Vì vậy phát biểu này đúng.
c) Sai
Nếu áp suất trong bọt khí giảm \(n\) lần thì thể tích tăng \(n\) lần: \({V_2} = n{V_1}\)
Giả sử bọt khí có dạng hình cầu, ta có: \(V = \frac{4}{3}\pi {r^3}\)
Suy ra bán kính tăng theo: \({r_2} = {r_1}\sqrt[3]{n}\)
Đường kính cũng tăng theo: \({d_2} = {d_1}\sqrt[3]{n}\)
Không phải tăng \(n\) lần. Vì vậy phát biểu sai.
d) Đúng
Đưa bệnh nhân vào buồng tăng áp là làm tăng áp suất môi trường xung quanh. Theo hệ thức:
\(pV = {\rm{hang so}}\)
Khi \(p\) tăng thì \(V\) giảm, nên kích thước bọt khí giảm, làm giảm nguy cơ chèn ép mạch máu. Vì vậy phát biểu đúng.