Phương pháp:

- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).

- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản nghị luận văn học.

Cách giải:

Yêu cầu hình thức:

- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng làm nghị luận văn học để tạo lập văn bản.

- Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; khôngmắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp.

Yêu cầu nội dung:

I. Giới thiệu chung

- Hoàng Phủ Ngọc Tường là một nhà văn am hiểu về Huế. Ông có sở trường về bút kí. Các sáng tác của ông thểhiện sự tài hoa và uyên bác.

- Ai đã đặt tên cho dòng sông được sáng tác sau đại thắng mùa xuân 1975 nên vẫn còn khí thế chủ nghĩa anhhùng. Tác phẩm thể hiện tình yêu của tác giả với thành phố Huế thân thương.

- Khái quát luận đề: Cảm nhận về hình tượng sông Hương trong đoạn trích trên. Từ đó, nhận xét về sự độc đáo trongnghệ thuật viết kí của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

II. Phân tích

1. Cảm nhận về hình tượng sông Hương.

- Cách liên tưởng, so sánh của nhà văn thật đặc biệt, dưới ngòi bút của tác giả, sông Hương như người gái đẹpbừng tỉnh sau giấc ngủ dài. Có lẽ, trước đây, khi chưa có người tình xứ Huế, dòng chảy sông Hương chỉ lặng lẽ,vô hồn. Chỉ khi xứ Huế xuất hiện, dòng chảy sông Hương mới trở nên sống động, có linh hồn đến thế. Bởi ở cánhđồng Châu Hóa, sông Hương như nàng công chúa, chờ đợi chàng hoàng tử xứ Huế đến đánh thức. Và câu chuyệntình yêu mới được bắt đầu.

- Lúc sông Hương bừng tỉnh, cũng là lúc cuộc hành trình kiếm tìm tình yêu của người con gái sông Hương đượcbắt đầu, bằng sự chuyển dòng, những khúc quanh đột ngột, đó là cuộc tìm kiếm mang trong đó sự ý thức, sự khátkhao, đó chính là những bước chân của người con gái lần đầu tìm đến với tình yêu.

- Cuộc hành trình sông Hương đến với Huế, đó là một cuộc hành trình lắm gian nan, nhiều chông gai, của ngườicon gái lần đầu đến với tình yêu. Và qua cuộc hành trình ấy, người con gái sông Hương càng hoàn thiện hơn vẻđẹp của mình.

- Vẻ đẹp của sông Hương là vẻ đẹp được tô điểm qua thử thách. Khi chảy qua lòng vực sâu dưới chân núi NgọcTrản, giống như là một bể lọc lớn, để nước sông Hương trở nên xanh thẳm, phải chăng giống như người con gái,sông Hương đang tự làm mới mình.

- Khi trôi qua những dãy đồi sừng sững, sông Hương phải uốn dòng chảy, và qua hướng chảy lắt léo đó, sôngHương đã phô ra được những đường cong quyến rũ của nó. Tại nơi đây, sông Hương mềm đi như một dải lụa.

- Đặc biệt hơn, khi uốn mình qua hai dãy đồi sừng sững như thành quách, những ngọn đồi này tạo nên nhữngmảng phản quang nhiều màu sắc trên nền trời tây nam thành phố: “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím”, hay nói cáchkhác, những ngọn đồi ấy đã tạo nên chiếc áo màu sắc để khoác lên mình người con gái Hương giang. Khiến côgái ấy thêm phần lộng lẫy và xinh đẹp.

- Nhưng Hương giang không chỉ có vẻ đẹp của nhan sắc, người con gái còn hiện lên trong vẻ đẹp của trí tuệ, củavăn hóa và sự hiểu biết. Khi dòng sông chảy qua những đồi thông u tịch, nơi phong kín giấc ngủ ngàn năm củanhững vị vua chúa, dòng sông ấy mang vẻ đẹp trầm mặc như triết lý, như cổ thi. Sự nghiêm trang, lặng lẽ và khẽkhàng của Hương giang giống như người con gái ý tứ, lịch thiệp, không muốn làm kinh động đến giấc ngủ ngànnăm của các vị vua chúa.

- Thế nhưng, chảy trôi đến chân đồi Thiên Mụ, dòng chảy tự lự, cái trầm mặc ấy còn giống sự băn khoăn củangười con gái dù đã qua một hành trình dài, vẫn chưa tìm thấy người tình. (Tailieuchuan.vn)

2. Nhận xét về sự độc đáo trong nghệ thuật viết kí của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

- Trong cái nhìn về thiên nhiên đất nước, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã huy động kiến thức địa lí, lịch sử, văn hoásâu rộng, thể hiện cái tôi trữ tình khi khám phá vẻ đẹp của những con sông quê hương đất nước, kết đọng trongđó tình yêu xứ sở.

- Góc nhìn của tác giả khi viết về vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước rất đặc biệt. Dưới góc nhìn của Hoàng PhủNgọc Tường, thiên nhiên cũng có tâm hồn giống như con người, có sự suy tư, sự e thẹn của người con gái khigặp được người tình mong đợi hay sự vấn vương khi phải rời xa thành phố thân yêu.6

- Dưới góc nhìn của Hoàng Phủ Ngọc Tường, mọi cấu tạo ngã rẽ, địa hình của thiên nhiên đều được lý giải mộtcách rất văn chương ẩn trong đó là tình yêu quê hương xứ sở.

III. Kết luận

- Khái quát lại vấn đề.

- Giá trị nội dung, nghệ thuật.

I. ĐỌC HIỂU Đọc văn bản: Bài hát không có lời ...