a. Bảng phân biệt quá trình tổng hợp và phân giải chất hữu cơ ở tế bào:

Quá trình tổng hợp chất hữu cơ	Quá trình phân giải chất hữu cơ
- Là quá trình tổng hợp các chất đơn giản thành các chất hữu cơ phức tạp.	- Là quá trình biến đổi các chất hữu cơ thành các chất đơn giản.
- Tích lũy năng lượng.	- Giải phóng năng lượng.

b. Gợi ý một số chất gây ức chế quá trình hô hấp tế bào ở người (Lưu ý, HS chỉ cần nêu chính xác 1 chất):

- Carbon dioxide: Nồng độ lớn hơn 0,03% gây ức chế quá trình hô hấp tế bào.

- Oxygen: Khi nồng độ oxygen trong không khí thấp hơn 5% thì cường độ hô hấp giảm.

- Hàm lượng nước giảm dẫn đến cường độ hô hấp cũng giảm.

- Các chất như protein, carbohydrate, lipid,… không có hoặc quá ít dẫn đến thiếu nguyên liệu của quá trình phân giải trong hoạt động hô hấp tế bào cũng ảnh hưởng xấu đến hoạt động hô hấp tế bào.

- Các thuốc phiện mạnh (như fentanyl, heroin hoặc morphin), barbiturat, và một số loại thuốc benzodiazepin (thuốc tác dụng ngắn và alprazolam) được biết đến làm ức chế hô hấp. Khi dùng quá liều, một người có thể ngừng thở hoàn toàn, ức chế hô hấp tế bào, gây tử vong nhanh chóng nếu không điều trị.

• Đề xuất các biện pháp để cải thiện sức khỏe hô hấp ở người: Có chế độ lao động, chơi thể thao vừa sức, chế độ dinh dưỡng hợp lí, uống đủ nước, trồng nhiều cây xanh, không sử dụng hoặc tiếp xúc với các chất có tác dụng ức chế quá trình hô hấp,…

Hiện tượng nào sau đây không phải là hiện tượng tự nhiên thông thường trên trái đất?