a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề. |
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận; triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và hành động. Đây là dạng đề mở, tùy vào hiểu biết và suy ngẫm riêng, HS có thể đồng ý/ không đồng ý/ đồng ý một phần với ý kiến trong đề. Khi bàn luận vấn đề, HS cần đưa ra quan điểm cụ thể của mình và có những lí giải hợp lí cũng như bảo đảm các bước làm bài. Sau đây là gợi ý một số nội dung theo các hướng giải quyết đề bài: HS đồng ý với lời khuyên | HS không đồng ý với lời khuyên | HS đồng ý một phần với lời khuyên | Giải thích | - Con tim: biểu tượng cho thế giới tinh thần bên trong, cho cảm xúc của con người; nghĩ bằng con tim: suy nghĩ, nhận thức, đánh giá,... về cuộc sống và con người bằng sự thấu hiểu, cảm thông, khoan dung,... - Lời khuyên đề cao sức mạnh của việc đánh giá, nhìn nhận mọi việc xung quanh bằng cảm xúc, bằng cách đi vào chiều sâu của thế giới nội tâm chứ không chỉ dừng lại ở sự lí trí, chính xác và khoa học. | Bàn luận | - Cuộc sống không chỉ là những vấn đề khoa học, đòi hỏi tính chính xác. Việc nghĩ bằng con tim giúp con người nhìn nhận, đánh giá mọi việc một cách đa chiều trong sự cảm thông, gắn kết giữa người với người. Nhờ đó chúng ta có thể ứng xử nhân văn hơn. - Tuy nhiên nếu chỉ nghĩ bằng con tim mà không dùng đến lí trí, con người sẽ bị tình cảm chi phối, trở nên mù quáng, thậm chí gây ra những hậu quả khó lường. | - Việc nghĩ bằng lí trí khiến con người đánh giá tỉnh táo và phát hiện đúng bản chất của sự vật, hiện tượng mà không bị tình cảm chi phối, kiểm soát. Từ đó chúng ta có những ứng xử khách quan, phù hợp với chuẩn mực xã hội. - Tuy nhiên nếu chỉ nghĩ bằng lí trí mà không dùng đến con tim, con người sẽ trở nên khô khan, cứng nhắc, máy móc, thậm chí có thể đánh mất nhân tính. | - Thế giới muôn mặt và cuộc sống không đơn giản. Có những lúc cần đề cao trí óc để bảo đảm tính chính xác, khoa học nhưng cũng có việc phải sử dụng con tim để tránh tác động tiêu cực làm tổn thương nhau. Do đó cần dung hòa giữa lý trí và cảm xúc để việc đánh giá, suy xét những vấn đề của cuộc sống và con người được toàn diện, đa chiều, thấu tình đạt lý. | - Không đồng tình với: những người quá lí trí khiến cuộc sống khô khan, cứng nhắc; những người quá cảm tính, luôn bị cảm xúc chi phối dẫn đến thiếu khách quan khi nhìn nhận, đánh giá con người và cuộc sống | Bài học nhận thức và hành động | - Ý thức được giá trị, ý nghĩa của việc nghĩ bằng con tim. Không ngừng rèn luyện bản thân để đủ khả năng chia sẻ, thấu cảm với mọi người, mọi việc. | - Ý thức được tầm quan trọng của việc nghĩ bằng lí trí. Không ngừng rèn luyện bản thân để đủ khả năng xem xét, nhìn nhận các vấn đề cuộc sống một cách tỉnh táo, khách quan. | - Ý thức được cần dung hòa giữa hai việc nghĩ bằng con tim và nghĩ bằng lí trí. Không ngừng rèn luyện bản thân để có thể linh hoạt trong nhận thức và đánh giá vấn đề, bằng khối óc và con tim. |
* Lưu ý: Học sinh cần phân tích các dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề. |
d. Chính tả, dùng từ, đặt câu Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu. |