Đôi rồng đá trước thềm điện Kính Thiên trong Hoàng thành Thăng Long
a. Triều Lê Sơ thành lập
- Tháng 4 năm 1428, sau thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế, khôi phục quốc hiệu Đại Việt, lập ra nhà Lê Sơ, đóng đô ở Thăng Long
b. Tình hình Kinh tế - xã hội
* Kinh tế:
- Nông nghiệp: Nhà Lê Sơ ban hành nhiều chính sách tiến bộ như:
+ Chính sách quân điền, chia ruộng đất công cho các thành viên trong làng, xã
+ Cấm giết trâu, bò bừa bãi
+ Cấm điều động dân phu trong mùa cấy gặt
+ Một số chức quan lo về nông nghiệp như: Khuyến nông sứ, hà đê sứ, Đồn điền sứ…
=> nông nghiệp được phục hồi, đời sống nhân dân ổn định
- Thủ công nghiệp:
+ Các làng nghề thủ công phát triển theo hướng chuyên nghiệp
+ Triều đình còn lập ra Cục bách tác - chuyên việc đúc tiền, đúc vũ khí…
- thương nghiệp:
+ Buôn bán với nước ngoài tấp nập
* Xã hội
- Xã hội phân hóa thành nhiều tầng lớp khác nhau
- Tầng lớp quý tộc (vua, quan lại) có nhiều đặc quyền, đặc lợi
- Nông dân chiếm đại đa số dân cư
- Thương nhân, thợ thủ công ngày càng đông hơn
- Tầng lớp nô tì giảm dần
c. Tình hình văn hóa - giáo dục
* Văn hóa
- Nho giáo chiếm vị trí độc tôn, Phật giáo, Đạo giáo bị hạn chế
- Văn học phát triển, nổi bật là văn học chữ Hán với các tác phẩm Bình Ngô đại cáo (Nguyễn Trãi), Quỳnh Uyển cửu ca (Lê Thánh Tông)…
+ Bên cạnh đó vẫn có các tác phẩm văn học chữ Nôm như Quốc âm thi tập (Nguyễn Trãi), Hồng Đức quốc âm thi tập (Lê Thánh Tông)
- Sử học có Đại Việt sử kí toàn thư của Ngô Sĩ Liên
- Địa lý có bộ Dư địa chí, Hồng Đức bản đồ
- Y học có Bản thảo thực vật toát yếu của Phan Phu Tiên
- Toán học có Đại thành toán pháp của Lương Thế Vinh, Lập thành toán pháp của Vũ Hữu
- Nhã nhạc cung đình ra đời
- Các loại hình nghệ thuật như chèo, tuồng rất phát triển
- kiến trúc với nhiều công trình đặc sắc như: Điện lam Kinh, điện Kính Thiên…
- Điêu khắc: sử dụng chất liệu đá, trau truốt, tỉ mỉ, khối hình hòa quyện trong không gian
* Giáo dục
- Đào tạo quan lại với nội dung thi cử là các sách của đạo Nho
- Vua Lê Thái Tông cho dựng lại Quốc Tử Giám ở kinh thành
- Các đạo, phủ đều có trường học
- Các khoa thi được mở thường xuyên
- Những người đỗ đạt được khắc tên vào bia ở Văn Miếu để “làm gương sáng cho muôn đời”