Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi: “Nếm mật nằm gai, há phải một hai sớm tối. Quên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh; Ngẫm trước đến nay, lẽ hưng phế đắn đo càng kĩ” (Nguyễn Trãi

45/235

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Nếm mật nằm gai, há phải một hai sớm tối.

Quên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh;

Ngẫm trước đến nay, lẽ hưng phế đắn đo càng kĩ”

(Nguyễn Trãi, Đại cáo Bình Ngô, SGK Ngữ văn 10, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

Từ “hưng phế” có thể thay bằng từ nào dưới đây?

Vong ân

Phải trái

Thịnh suy

Công bình

Giải thích

Đáp án

Thịnh suy

Giải thích

Tra cứu từ điển: hưng phế là ở trong quá trình thịnh vượng lên rồi suy tàn. Chọn đáp án C.

Hoặc, HS có thể dựa vào hiểu biết về đoạn trích, xác định đoạn ngữ liệu thuộc phần 3 của bài cáo, về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Đoạn trích trên nhắc đến hình ảnh người anh hùng Lê Lợi quyết tâm thực hiện lí tưởng của mình: “nếm mật nằm gai”, suy xét “sách thao lược", “lẽ hưng phế" → Từ cần lựa chọn đề cập đến vận mệnh đất nước.