Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích đoạn trích phần đọc hiểu “Lòng kiên trì” của Nguyễn Lân Dũng.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Lân Dũng – nhà khoa học, nhà giáo có nhiều bài viết mang tính giáo dục, định hướng nhân cách cho giới trẻ.

- Dẫn dắt và nêu vấn đề nghị luận: Đoạn trích “Lòng kiên trì” thể hiện sâu sắc vai trò và ý nghĩa của đức tính kiên trì trong cuộc sống và hành trình chinh phục thành công.

* Thân bài:

1. Giải thích nội dung đoạn trích

- Tác giả khẳng định kiên trì là phẩm chất quan trọng, là yếu tố không thể thiếu trên con đường hướng đến lý tưởng, mục tiêu.

- Kiên trì không chỉ là sự bền bỉ vượt qua khó khăn, mà còn là cầu nối đến thành công, giống như nấc thang giúp người ta tiến lên.

2. Phân tích các luận điểm chính trong đoạn trích

- Luận điểm 1: Kiên trì là yếu tố giúp ta vượt qua trở ngại, thất bại để đi đến thành công.

+ Ví dụ hình ảnh: “bến phà”, “nấc thang”, “hạt giống” → liên tưởng đến quá trình gian nan nhưng đầy hy vọng.

- Luận điểm 2: Kiên trì cần sự nhẫn nại, chấp nhận cả thất bại để trưởng thành.

+ Dẫn chứng: Thomas Edison – kiên trì thử nghiệm hơn 1000 lần trước khi thành công với bóng đèn điện.

- Luận điểm 3: Kiên trì gắn liền với động lực nội tại, lòng tin và sự cố gắng bền bỉ.

+ Tác giả khuyên nên thiết lập hệ thống tự động viên, ghi nhận từng bước tiến nhỏ để giữ vững tinh thần.

- Luận điểm 4: Kiên trì không chỉ là chịu đựng mà còn là tinh thần cống hiến và chăm chỉ hành động.

3. Bàn luận mở rộng

- Vai trò của lòng kiên trì trong học tập, công việc, cuộc sống:

+ Học sinh cần kiên trì rèn luyện mới có tri thức vững chắc.

+ Người lao động cần kiên trì học hỏi, cải tiến để đạt thành tựu.

- Phê phán những người dễ nản chí, bỏ cuộc khi gặp khó khăn.

- Khẳng định: Trong thế giới đầy biến động hiện nay, kiên trì là chìa khóa để bền vững với đam mê và vượt qua thử thách.

* Kết bài:

- Khẳng định giá trị nhân văn và thực tiễn của đoạn trích “Lòng kiên trì”.

- Liên hệ bản thân: Cần rèn luyện lòng kiên trì mỗi ngày để vững vàng trước thử thách và đạt được mục tiêu.

Bài viết tham khảo

Trong cuộc sống, mỗi con người đều phải đối diện với vô vàn thử thách và chông gai. Để vượt qua những khó khăn ấy và vươn tới những mục tiêu cao đẹp, chúng ta không thể thiếu một phẩm chất quan trọng – đó là lòng kiên trì. Trong đoạn trích “Lòng kiên trì” của Nguyễn Lân Dũng, tác giả đã trình bày một cách sâu sắc vai trò và giá trị của phẩm chất này, đồng thời khơi dậy trong mỗi người đọc khát vọng vượt lên bằng nỗ lực không ngừng.

Mở đầu đoạn trích, Nguyễn Lân Dũng khẳng định: “Kiên trì là một phẩm chất quan trọng trong cuộc sống mà chúng ta cần phải trau dồi và phát triển.” Theo tác giả, lòng kiên trì không chỉ giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách mà còn là “cầu nối để thực hiện lý tưởng, là bến phà và là nấc thang dẫn đến thành công.” Hình ảnh so sánh ấy vừa cụ thể, vừa giàu sức gợi hình, giúp người đọc hình dung rõ ràng hơn vai trò bền bỉ, vững chắc của lòng kiên trì trên hành trình hướng đến ước mơ.

Tác giả cũng nhấn mạnh rằng kiên trì không đơn thuần là sự cố chấp hay lì lợm, mà đó là khả năng giữ vững ý chí, kiên nhẫn và không từ bỏ dù phải đối mặt với thất bại. Minh chứng tiêu biểu cho điều này là câu chuyện về nhà phát minh Thomas Edison – người đã kiên nhẫn thử nghiệm hơn 1000 vật liệu để phát minh ra bóng đèn điện. Với Edison, thất bại không phải là dấu chấm hết mà là từng bước tiến gần đến thành công. Qua đó, tác giả đã làm nổi bật chân lí: thành công không phải là món quà ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình rèn luyện kiên trì, không mệt mỏi.

Không dừng lại ở việc khẳng định vai trò của lòng kiên trì, tác giả còn đưa ra những lời khuyên thiết thực để duy trì phẩm chất này trong hành trình theo đuổi mục tiêu. Khi gặp khó khăn và chán nản, con người cần học cách tự động viên, trân trọng những thành quả nhỏ để nuôi dưỡng động lực. Đồng thời, kiên trì cũng phải đi cùng với chăm chỉ, tinh thần cống hiến, nghĩa là không chỉ nhẫn nại chờ đợi mà còn phải hành động bền bỉ, không ngừng nghỉ.

Đoạn trích không chỉ có giá trị về nội dung mà còn mang phong cách diễn đạt rõ ràng, gần gũi và dễ hiểu. Việc sử dụng hình ảnh so sánh sinh động, dẫn chứng xác thực cùng với lời văn mạch lạc đã giúp tư tưởng của tác giả dễ dàng chạm đến người đọc, đặc biệt là thế hệ trẻ – những người đang cần hun đúc ý chí vươn lên giữa guồng quay của cuộc sống hiện đại.

Từ đoạn trích của Nguyễn Lân Dũng, ta rút ra bài học quý giá: kiên trì không phải là điều gì quá cao siêu mà là một phẩm chất có thể rèn luyện từng ngày. Mỗi người cần học cách đứng dậy sau vấp ngã, giữ vững niềm tin và không ngừng tiến bước. Bởi lẽ, thành công chỉ thật sự mỉm cười với những ai đủ bền lòng theo đuổi nó đến cùng.

Đoạn trích trên có sự kết hợp của những thao tác lập luận nào?