Để xác định chức năng của các trình tự điều hoà phía ngược
22/28
Để xác định chức năng của các trình tự điều hoà phía ngược dòng một gene X mã hóa protein biểu hiện đặc hiệu mô ở chuột, các nhà khoa học thiết kế các cấu trúc DNA tái tổ hợp chứa các vùng điều hoà này nhưng xóa bỏ từng đoạn trình tự khác nhau (A, B, C hoặc D) và chứa gene mã hoá protein phát huỳnh quang xanh (GFP, đóng vai trò là gene báo cáo) thay cho gene X. Sau khi chuyển mỗi cấu trúc DNA tái tổ hợp vào tế bào mô gan hoặc tế bào mô cơ nuôi cấy, mức độ phiên mã của gene được xác định dựa vào kết quả đo cường độ huỳnh quang xanh (tương ứng lượng sản phẩm protein GFP). Giả thiết rằng cường độ huỳnh quang xanh của protein tỉ lệ thuận với lượng mRNA được biểu hiện trong các tế bào. Hình 1.1 biểu diễn sơ đồ cấu trúc DNA tái tổ hợp chứa vùng điều hoà gồm đầy đủ các trình tự A, B, C, D và gene GFP, mũi tên chỉ chiều phiên mã và Hình 1.2 mô tả kết quả đo cường độ huỳnh quang xanh ở các tế bào mô gan và tế bào mô cơ trong các trường hợp thí nghiệm. Giá trị cường độ biểu hiện protein huỳnh quang xanh được tính theo đơn vị % tương đối.
a) Trình tự tắt phiên mã gene nằm ở vùng B.
b) Vùng B chứa trình tự tăng cường phiên mã.
c) Vùng D là trình tự gene GFP.
d) Vùng C có vai trò điều hoà đối với biểu hiện gene này.
a) Sai. Vì: Dựa trên mức độ phiên mã của tế bào cơ: khi xóa trình tự A, mức độ biểu hiện gene ở tế bào cơ là 100% trình tự tắt phiên mã gene nằm ở vùng A.
b) Đúng. Vì: Dựa vào mức độ biểu hiện ở tế bào gan: khi xóa trình tự B, biểu hiện gene chỉ ở mức 10%.
c) Sai. Vì: Khi xóa trình tự D, cả tế bào gan và tế bào cơ đều không biểu hiện gene GFP vùng D là trình tự promoter lõi của gene.
d) Sai. Vì: Dựa vào lượng protein biểu hiện ở tế bào gan: xóa trình tự C nhưng mức biểu hiện gene vẫn là 100% giống như trường hợp cấu trúc nguyên vẹn. -> C không có vai trò điều hòa đối với biểu hiện gene này.