Đặc điểm cơ bản của thiên nhiên Việt Nam là tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa.
- Tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa biểu hiện trong khí hậu và các thành phần tự nhiên khác:
Yếu tố | Biểu hiện của tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa |
Khí hậu | - Lượng bức xạ mặt trời lớn, nhiệt độ TB năm cao. - Lượng mưa lớn, độ ẩm lớn. - Gió mùa |
Địa hình | - Quá trình phong hóa diễn ra mạnh mẽ, bề mặt địa hình bị thay đổi. - Quá trình xâm thực – bồi tụ là quá trình chính hình thành địa hình. |
Sông ngòi | - Mạng lưới sông ngòi dày đặc, phân bố rộng khắp. - Chế độ nước theo mùa. |
Đất và sinh vật | - Đất: quá trình feralit - Sinh vật: thảm thực vật rừng sinh khối lớn, năng suất sinh học cao. Hệ sinh thái rừng rậm nhiệt đới ẩm lá rộng thường canh. |
- Ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống:
+ Đối với sản xuất: ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp; thuận lợi phát triển các ngành kinh tế khác; thiên tai, sự phân mùa khí hậu; khó khăn bảo dưỡng máy móc, thiết bị, bảo quản nông sản,…
+ Đối với đời sống: nhìn chung thuận lợi cho đời sống và sinh hoạt, một số khó khăn: thiên tai, hiện tượng thời tiết cực đoan, biến đổi khí hậu, các bệnh nhiệt đới,…