a) Đảm bảo cấu trúc một bài văn nghị luận văn học (nghị luận về một đoạn thơ): có đầy đủ Mở bài, Thân bài, Kết bài. Mở bài giới thiệu vấn đề nghị luận; Thân bài triển khai được các luận điểm; Kết bài khái quát nội dung nghị luận. b) Xác định đúng vấn đề nghị luận: cảm nhận về bốn khổ thơ giữa bài thơ Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận. c) Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Trên cơ sở hiểu biết về tác giả, tác phẩm Đoàn thuyền đánh cá và đoạn thơ, cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp của đoạn thơ ở các phương diện nội dung và nghệ thuật. Có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý chính sau:

* Mở bài:

- Giới thiệu vài nét về tác giả và văn bản.

- Vị trí và nội dung của đoạn trích: Nằm ở phần giữa của bài thơ, miêu tả cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển.

* Thân bài:

1, Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi thăm dò luồng cá bủa lưới vây giăng (khổ thơ thứ nhất)

- Những hình ảnh thơ đẹp, giàu sức khơi gợi liên tưởng: lái gió, buồm trăng, mây cao, biển bằng để dựng lên một khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ, thơ mộng và làm nổi bật tầm vóc lớn lao hòa nhập với thiên nhiên, vũ trụ của đoàn thuyền. Hình ảnh con thuyền hiện lên đầy thi vị, thấm đượm cảm hứng lãng mạn.

- Đoạn thơ còn sử dụng một loạt động từ: dò, dàn đan, vây giăng để làm toát lên khí thế lao động khẩn trương của ngư dân. Công việc ấy được miêu tả giống như một trận đánh hừng hực khí thế quyết thắng.

2, Vẻ giàu đẹp của biển đêm (khổ thơ thứ 2)

- Vẻ đẹp của biển đêm được miêu tả qua các hình ảnh cá, đêm, sao.

- Tác giả sử dụng phép liệt kê và nhân hóa để miêu tả hình ảnh cá. Biển có nhiều loại cá quý, cá ngon. Tác giả đặc biệt miêu tả con cá song (Cá song như một ngọn đuốc đen hồng lấp lánh trên biển đêm. Cái đuôi cá quẫy làm trăng tan trong nước, vàng sáng cả một vùng biển cả). Hình ảnh thơ thật trữ tình, lãng mạn.

- Đêm được nhân hóa như một con người có hơi thở. Sao trên trời chiếu xuống mặt nước Hạ Long. Những con sóng đuổi nhau vỗ bờ tưởng chừng như sao đang lùa nước.

=> Bốn câu thơ miêu tả sự giàu đẹp của biển khơi mà như vẽ ra bức tranh sơn mài rực rỡ với vẻ đẹp của bầy cá như các nàng tiên vũ hộ, với sắc màu lấp lánh của biển đêm. Bút pháp lãng mạn và trí tưởng tượng phong phú đã nối dài và chắp cánh cho hiện thực bay bổng trở nên kỳ ảo. Đây chính là nét đặc sắc trong thơ Huy Cận.

3, Công việc đánh bắt cá của ngư dân (Khổ thơ thứ 3)

- Hai câu thơ: Ta hát bài ca gọi cá vào; Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

vừa tả công việc đánh cá (đánh cá bằng âm thanh) vừa cho cảm nhận được chất thơ trong công việc. Không phải là người gõ thuyền đuổi cá vào lưới mà là trăng gõ thuyền. Ánh trăng từ trên cao tỏa xuống theo những con sóng vỗ vào mạn thuyền như gõ thuyền đuổi cá vào lưới. Trăng không chỉ là buồm đưa con thuyền ra khơi mà trở thành bạn cùng lao động chinh phục biển khơi của những người ngư dân.

- Hai câu thơ sau là lời cảm tạ của người ngư dân với biển khơi. Biển được so sánh như người mẹ với tình thương bao la. Hình ảnh so sánh thể hiện lòng biết ơn sâu nặng của những người ngư dân với biển khơi.

4, Cảnh kéo lưới (Khổ thơ thứ 4)

- Cảnh kéo lưới được miêu tả đầy ấn tượng vừa gợi tả thành quả rực rỡ của chuyến ra khơi vừa khắc tạc bức tượng ngư dân đầy sức sống.

- Câu thơ: Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông cho ta hình dung khung cảnh khoang thuyền đầy ắp cá. Sắc bạc của vẩy cá, sắc vàng của đuôi cá ngời lên rạng đông của biển. Hình ảnh này còn cho phép ta liên tưởng: bình minh của cuộc sống mới đang lóe lên từ thành quả lao động, được khởi nguồn từ chính trong lao động

* Đánh giá khái quát

- Giá trị nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ: tiêu biểu cho phong cách thơ Huy Cận (hiện thực mà lãng mạn bay bổng, hình ảnh thơ đẹp giàu sức khơi gợi liên tưởng); đoạn thơ đã khắc họa bức tranh lao động của ngư dân trên biển khơi đầy sức sống và ngập tràn niềm vui của những con người lao động được làm chủ cuộc sống mới. Đó là vẻ đẹp của những con ngừơi lao động mới hăng say đầy hào hứng phấn khởi trên miền Bắc những năm đầu giải phóng.

* Liên hệ đến vẻ đẹp của những người lao động trong thời kì hiện nay

- Những người lao động trong thời kì hiện nay là hình ảnh đẹp, mang hơi thở của cuộc sống, giữ vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước giàu mạnh.

- Họ là những con người lao động hăng say, tập trung, tâm huyết, không ngừng sáng tạo, chủ động trong mọi công việc,….

- Tích cực học hỏi, tìm tòi để mang lại hiệu quả cao trong công việc.

=> Dù ở thời kì nào, làm bất cứ công việc gì thì người lao động vẫn luôn luôn là những người anh hùng trên mặt trận sản xuất.* Kết bài: Khẳng định lại giá trị của đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung. Liên hệ, bộc lộ cảm xúc. d) Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. đ) Sáng tạo: có cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề cần nghị luận.

Cuộc sống này vốn không chỉ có hương thơm của hoa hồng và vẻ thơ mộng của dòng sông, nó còn có cả nh...