Cơ chế phát sinh đột biến thể lệch bội là do tác nhân gây đột biến

làm rối loạn sự phân li của 1 cặp NST ở kì sau của giảm phân

làm cho NST bị đứt gãy rồi tái kết hợp bất bình thường

làm cho một hoặc một số cặp NST không phân li trong phân bào

làm rối loạn quá trình nhân đôi hoặc trao đổi chéo của NST trong phân bào