Chuỗi biểu hiện trì trệ kinh tế, bất ổn xã hội - chính trị và sai lầm trong cải tổ cho phép rút ra nhận xét về sự sụp đổ của Liên Xô

sự sụp đổ diễn ra đột ngột và không có dấu hiệu khủng hoảng từ trước

nguyên nhân duy nhất là sự phát triển quá nhanh của giáo dục và văn hoá

cải tổ thành công về mọi mặt nhưng bị gián đoạn bởi biến động bên ngoài

sự sụp đổ là kết quả của khủng hoảng kéo dài kết hợp sai lầm trong cải tổ