Chuẩn bị: Bộ thí nghiệm như Hình 8.12: - Đèn chiếu sáng (1); - Vật sáng bằng kính mờ hình chữ F (2);
Thí nghiệm 1:
1. Đặt vật trong khoảng d thỏa mãn 2f > d > f thì ảnh sẽ hứng được trên màn chắn, ảnh đó là ảnh thật, ngược chiều và lớn hơn vật.
Nếu di chuyển vật ra vị trí cách thấu kính hội tụ một khoảng d > 2f thì thu được ảnh thật, ngược chiều vật và nhỏ hơn vật.
2. Muốn nhìn được ảnh ảo thì chúng ta sẽ nhìn qua thấu kính. Ảnh ảo không hứng được trên màn chắn.
Thí nghiệm 2:
1.
| Ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ | Ảnh ảo tạo bởi thấu kính phân kì |
Giống nhau | + Cùng là ảnh ảo, không hứng được trên màn chắn + Cùng chiều với vật | |
Khác nhau | Lớn hơn vật | Nhỏ hơn vật |
2. Các cách phân biệt thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì:
- Cách 1: Phân biệt qua hình dạng
+ Nếu phần rìa ngoài mỏng hơn phần chính giữa thì đó là thấu kính hội tụ
+ Nếu phần rìa ngoài dày hơn phần chính giữa thì đó là thấu kính phân kì.
- Cách 2: Quan sát đường truyền tia sáng qua thấu kính
Chiếu một chùm sáng song song vào thấu kính nếu các tia ló hội tụ tại 1 điểm trên trục chính thì đây là thấu kính hội tụ.
- Cách 3: Hứng ảnh trên màn chắn
Cho một vật bất kì đặt trước thấu kính ở nhiều vị trí, nếu không hứng được ảnh trên màn chắn thì đó là thấu kính phân kì (vì thấu kính phân kì luôn tạo ảnh ảo).