Cho tam giác ABC có ba góc nhọn (AB < AC) nội tiếp đường tròn (O). Tiếp tuyến tại A của đường tròn (O) cắt đường thẳng BC tại S. Gọi I là chân đường vuông góc kẻ từ O đến đường thẳng BC. a)

a) Vì \(I\) là chân đường vuông góc kẻ từ \(O\) đến đường thẳng \(BC\)
\( \Rightarrow OI \bot BC\)\( \Rightarrow \widehat {SIO} = 90^\circ \)\( \Rightarrow \Delta SOI\) vuông tại \(I\)
\( \Rightarrow 3\) điểm \(S,O,I\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(SO\)\(\left( 1 \right)\)
Vì \(SA\) là tiếp tuyến tại của đường tròn \(\left( O \right)\)
\( \Rightarrow SA \bot OA\)\( \Rightarrow \widehat {SAO} = 90^\circ \)\( \Rightarrow \Delta SAO\) vuông tại \(A\)
\( \Rightarrow 3\) điểm \(S,A,O\) cùng thuộc đường tròn đường kính \(SO\)\(\left( 2 \right)\)
Từ \(\left( 1 \right)\) và \(\left( 2 \right)\) bốn điểm \(S,A,O,I\) cùng thuộc đường kính \(SO\)
Do đó tứ giác \(SAOI\) là tứ giác nội tiếp.
Vậy tứ giác \(SAOI\) là tứ giác nội tiếp.
b) Xét tứ giác nội tiếp \(SAOI\) có:
\(\widehat {SOA} = \widehat {SIA}\) (hai góc nội tiếp cùng chắn ) \(\left( 3 \right)\)
Xét \(\Delta AOH\) vuông tại \(H\), ta có:
\(\widehat {OAH} + \widehat {SOA} = 90^\circ \) (Tổng ba góc trong tam giác) \(\left( 4 \right)\)
Xét \(\Delta ADI\) vuông tại \(D\), ta có:
\(\widehat {IAD} + \widehat {SIA} = 90^\circ \) (Tổng ba góc trong tam giác) \(\left( 5 \right)\)
Từ \(\left( 3 \right)\), \(\left( 4 \right)\) và \(\left( 5 \right)\) suy ra: \(\widehat {OAH} = \widehat {IAD}\)
Vậy \(\widehat {OAH} = \widehat {IAD}\).
c) Xét \(\Delta OBC\), ta có: \(OB = OC = R\)
\( \Rightarrow \Delta OBC\) cân tại \(O\)
Mà \[OI \bot BC\]
\( \Rightarrow OI\) là đường trung tuyến
\( \Rightarrow I\) là trung điểm của \(BC\)
Xét \(\Delta BCE\) ta có: \(I\) là trung điểm của \(BC\); \(Q\) là trung điểm của \(BE\)
\( \Rightarrow IQ\) là đường trung bình (định nghĩa)
\( \Rightarrow IQ{\rm{ // }}CE\)(tính chất)
Mà \(CE \bot AB\)
\( \Rightarrow IQ \bot AB\) (từ vuông góc đến song song)
\( \Rightarrow \widehat {BQI} = 90^\circ \)
Xét \(\Delta BAD\) và \(\Delta BIQ\), ta có:
\(\widehat {ABC}\) chung
\(\widehat {ADB} = \widehat {BQI} = 90^\circ \)
(g.g)
\( \Rightarrow \frac{{BA}}{{BI}} = \frac{{BD}}{{BQ}}\) (cặp cạnh tương ứng tỉ lệ)
\( \Rightarrow BQ \cdot BA = BD \cdot BI\)(đpcm)
Vì \(\frac{{BA}}{{BI}} = \frac{{BD}}{{BQ}}\)(cmt) \( \Rightarrow \frac{{BQ}}{{BI}} = \frac{{BD}}{{BA}}\)
Xét \(\Delta BDQ\) và \(\Delta BAI\), ta có:
\(\widehat {ABC}\) chung
\(\frac{{BQ}}{{BI}} = \frac{{BD}}{{BA}}\)
(c.g.c)
\( \Rightarrow \widehat {QAI} = \widehat {BDQ}\) (hai góc tương ứng)
Mà \(\widehat {KDC} = \widehat {BDQ}\) (hai góc đối đỉnh)
\( \Rightarrow \widehat {QAI} = \widehat {KDC}\)\(\left( * \right)\)
Ta có:
\(\widehat {BAD} = 90^\circ - \widehat {ABC} = 90^\circ - \frac{1}{2}.\widehat {AOC} = 90^\circ - \frac{1}{2}.\left( {180^\circ - 2\widehat {OAC}} \right)\)(vì \(\Delta OAC\) cân tại \(O\))\( = \widehat {OAC}\)
\( \Rightarrow \widehat {BAI} = \widehat {BAD} + \widehat {IAD} = \widehat {OAC} + \widehat {OAH} = \widehat {KAC}\)\(\left( { * * } \right)\)
Từ \(\left( * \right)\) và \(\left( { * * } \right)\)\( \Rightarrow \widehat {KDC} = \widehat {KAC}\)
Gọi \(M\) là giao điểm của \(AK\) và \(DC\)
\( \Rightarrow \frac{{MD}}{{MA}} = \frac{{MK}}{{MC}}\)\( \Rightarrow \frac{{MD}}{{MK}} = \frac{{MA}}{{MC}}\)
\( \Rightarrow \widehat {MDA} = \widehat {MKC} = 90^\circ \)
\( \Rightarrow AK \bot KC\)
Mà \(AK \bot SO\)
\[ \Rightarrow CK{\rm{ // }}SO\] (từ vuông góc đến song song)
Vậy \(BQ \cdot BA = BD \cdot BI\) và \[CK{\rm{ // }}SO\].