Cho A = ( x + 1/x - 1 + x - 1/3 - x + 3/x^2 - 4x + 3) : 5/x^2 - 2x - 3 a) Rút gọn A. b) Tính giá trị của A biết 2x^2 – x – 1 = 0.

Lời giải

a) Với x ≠± 1, x ≠ 3 ta có:

\(A = \left( {\frac{{x + 1}}{{x - 1}} + \frac{{x - 1}}{{3 - x}} + \frac{3}{{{x^2} - 4x + 3}}} \right):\frac{5}{{{x^2} - 2x - 3}}\)

\( = \left[ {\frac{{x + 1}}{{x - 1}} - \frac{{x - 1}}{{x - 3}} + \frac{3}{{\left( {x - 1} \right)\left( {x - 3} \right)}}} \right]:\frac{5}{{\left( {x + 1} \right)\left( {x - 3} \right)}}\)

\( = \frac{{\left( {x + 1} \right)\left( {x - 3} \right) - {{\left( {x - 1} \right)}^2} + 3}}{{\left( {x - 1} \right)\left( {x - 3} \right)}}.\frac{{\left( {x + 1} \right)\left( {x - 3} \right)}}{5}\)

\( = \frac{{{x^2} - 2x - 3 - {x^2} + 2x - 1 + 3}}{{x - 1}}.\frac{{x + 1}}{5}\)

\( = \frac{{ - 1}}{{x - 1}}.\frac{{x + 1}}{5}\)

\( = \frac{{ - x - 1}}{{5\left( {x - 1} \right)}}\).

Vậy với x ≠± 1, x ≠ 3 thì \(A = \frac{{ - x - 1}}{{5\left( {x - 1} \right)}}\).

b) Ta có: 2x² – x – 1 = 0

Û 2x² – 2x + x – 1 = 0

Û 2x(x – 1) + (x – 1) = 0

Û (x – 1)(2x + 1) = 0

\( \Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x - 1 = 0\\2x + 1 = 0\end{array} \right. \Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = 1\,\,\,\,\,\,\,\left( {ktm} \right)\\x = - \frac{1}{2}\,\,\,\left( {tm} \right)\end{array} \right.\)

Thay \(x = - \frac{1}{2}\) vào biểu thức A ta được:

\(A = \frac{{\frac{1}{2} - 1}}{{5\left( { - \frac{1}{2} - 1} \right)}} = \frac{{\frac{{ - 1}}{2}}}{{5.\frac{{ - 3}}{2}}} = \frac{{ - 1}}{{ - 15}} = \frac{1}{{15}}\).