Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự. Có đủ ba phần gồm Mở bài (Giới thiệu hoặc nêu lí do kể lại câu chuyện truyền thuyết) Thân bài (Dựa vào các sự kiện chính trong truyện và kể lại bằng lời văn của mình) và Kết bài (Nêu cảm nghĩ về truyện hoặc nhân vật chính trong truyện).

b. Ngôi kể: Sử dụng ngôi kể thứ ba, gọi tên các nhân vật trong câu chuyện. Phân biệt được lời thuật truyện và lời thoại của nhân vật.

c. Triển khai bài viết:

Dàn ý Kể lại truyền thuyết “Sự tích Hồ Gươm”:

1. Mở bài

- Giới thiệu truyền thuyết: Sự tích Hồ Gươm.

- Giặc Minh đặt ách đô hộ ở nước Nam, làm nhiều điều bạo ngược phi nhân, phi nghĩa.

- Thấy nghĩa quân Lam Sơn nhiều lần chống giặc bị thua, Đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn gươm thần để thắng giặc.

2. Thân bài

a. Đức Long Quân trao gởi gươm báu

- Lê Thận:

+ Ba lần kéo lưới đều lên một thanh sắc, nhận ra đó là lưỡi gươm, đem về cất ở xó nhà.

+ Tham gia nghĩa quân Lam Sơn, hăng hái, gan dạ can trường.

- Lê Lợi: Một lần, đi qua một khu rừng, thấy chuôi gươm nạm ngọc trên ngọn cây đa, giắt vào lưng đem về.

- Kể chuyện về chuôi gươm bắt gặp, Lê Thận mang lưỡi gươm đến, tra vào chuôi vừa khớp như in.

- Lê Lợi nhận ra gươm báu trong một lần cùng nghla quân đến nhà Lè Thận. Lê Thận đã nâng gươm trao cho minh chủ và thay mặt nghĩa quân nói lời nguyện thề sắt son trước gươm thiêng tỏa sáng.

b. Gươm thần mở đường cho nghĩa quân đánh thắng giặc

- Lê Lợi với gươm báu trong tay, cùng nghĩa quân nhuệ khí ngày một tăng tiến, tung hoành khắp các trận địa, làm cho quân Minh kinh hồn bạc vía.

- Uy thanh của nghĩa quân vang khắp nơi. Chiến lợi phẩm thu về ngày càng nhiều. Đời sống nghĩa qụân khá hơn. Thế chủ động tân công ngày một cao, đuổi sạch quân thù ra khỏi bờ cõi.

c. Lê Lợi hoàn gươm lại cho Long Quân

- Một năm, sau khi đuổi giặc Minh, vua Lê Lợi cười thuyền rồng dạo quanh hồ Tả Vọng trước kinh thành. Nhân đó Long Quân sai Rùa Vàng lên đòi lại thanh gươm thần.

- Thuyền rồng tiến ra giữa hồ, thấy con rùa lớn xuất hiện, vua lệnh cho thuyền đi chậm lại. Rùa Vàng tiến về phía vua, đứng nổi trên mặt nước và nói: “Xin bệ hạ hoàn gươm lại cho Long Quân”.

- Lưỡi gươm thần, trước đó, đeo bên người vua, tự nhiên động đậy. Nghe rùa vàng nói, vua hiểu và rút gươm trả cho Rùa Vàng. Rùa Vàng lập tức há miệng đớp lấy thanh gươm và lặn xuống nước.

- Gươm và rùa đã chìm đáy nước, người ta vẫn thấy vật gì sáng loáng dưới mặt hồ xanh.

3. Kết bài

- Từ đó hồ Tả Vọng bắt đầu mang tôn là hồ Gươm hay là Hoàn Kiếm.

- Hồ Gươm là nơi chứng giám sự giúp sức của tổ tiên, của thần linh cho cuộc chiến đấu chính nghĩa của nhân dân ta, ghi dấu những năm tháng thanh bình của đất nước.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời kể sinh động, hấp dẫn, sáng tạo.

Bài văn hoàn chỉnh

Ngày xưa, giặc Minh sang xâm lược nước ta, làm nhiều điều tàn bạo khiến nhân dân lầm than. Nghĩa quân Lam Sơn nhiều lần vùng lên nhưng thế giặc mạnh, chưa thể chiến thắng. Thấy vậy, Đức Long Quân quyết định cho mượn gươm thần để giúp nghĩa quân.

Một hôm, Lê Thận ba lần thả lưới đều kéo lên một lưỡi gươm, ông đem về cất giữ. Sau đó, khi theo nghĩa quân, Lê Lợi đi qua rừng đa lại tìm thấy chuôi gươm nạm ngọc. Khi ghép vào, lưỡi và chuôi vừa khít, ánh sáng tỏa rực, ai nấy đều tin đây là vật báu trời ban. Từ đó, Lê Lợi cầm gươm thần, nghĩa quân đánh đâu thắng đó, khiến quân Minh kinh hồn bạt vía, cuối cùng phải rút khỏi bờ cõi.

Sau khi đất nước sạch bóng quân thù, một hôm vua Lê Lợi đi thuyền rồng dạo chơi trên hồ Tả Vọng. Bỗng Rùa Vàng nổi lên, tiến đến gần và xin vua hoàn trả gươm cho Long Quân. Lạ thay, gươm thần trên thắt lưng tự động bật sáng, rung động. Hiểu ý trời, vua rút gươm trao cho Rùa Vàng. Rùa ngậm lấy gươm, lặn xuống hồ. Từ đó, hồ Tả Vọng được gọi là Hồ Gươm hay Hồ Hoàn Kiếm.

Câu chuyện không chỉ giải thích tên gọi Hồ Gươm mà còn ca ngợi lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh chính nghĩa và sự che chở của thần linh cho dân tộc ta.

Chi tiết Chàng rầu rĩ khóc than hồi lâu, ngất đi và chết cứng