a. Xác định đúng yêu cầu về kiểu bài và dung lượng: Bài nghị luận xã hội, khoảng 500 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: giải pháp khắc phục thực trạng không có ước mơ

c. Viết bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận.

* Giới thiệu vấn đề: Giới thiệu vấn đề nghị luận

* Triển khai vấn đề

- Giải thích:

+ Ước mơ là những khát vọng, mong muốn tích cực mà con người hướng tới trong tương lai.

+ Sống không có ước mơ là sống không mục tiêu, không định hướng, không có khát vọng vươn lên.

- Thực trạng và nguyên nhân:

Không ít người trẻ sống thiếu ước mơ hoặc sống theo ước mơ của người khác do không hiểu bản thân; thiếu tự tinl thiếu sự quan tâm, định hướng từ gia đình và nhà trường…

- Hậu quả của việc sống không có ước mơ:

+ Cá nhân dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng, hoang mang, dễ bỏ cuộc.

+ Sống thụ động; thiếu nghị lực và ý chí vương lên trong cuộc sống

+ Dễ bị tác động, dẫn dụ bởi những giá trị lệch lạc.

+ Ảnh hưởng tiêu cực đến tương lai, khó thành công, dễ tụt hậu.

+ Không phát huy được tiềm năng và giá trị của bản thân; đánh mất cơ hội thành công và đóng góp cho xã hội

(* Lưu ý: Nếu HS trình bày vai trò, ý nghĩa của ước mơ thì vẫn cho điểm tương đương)

- Giải pháp

Đối với bản thân:

+ Khám phá bản thân và thế giới xung quanh để nhận ra năng lực, sở thích, đam mê, cơ hộc và thách thức từ đó định hướng được mục tiêu phù hợp

+ Kiên trì, nỗ lực, trau dồi tri thức, kĩ năng để thực hiện hóa ước mơ.

+ Học hỏi những người thành công để có thêm định hướng, động lực, niềm tin.

Đối với gia đình:

+ Lắng nghe, định hướng nhưng không áp đặt ước mơ của con.

+ Khuyến khích con khám phá bản thân, tạo môi trường nuôi dưỡng ước mơ.

Đối với nhà trường và xã hội:

+ Đổi mới phương pháp giáo dục, tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện.

+ Truyền cảm hứng sống tích cực, khơi gợi khát vọng thông qua các hoạt động thực tiễn.

+ Tăng cường các chương trình tư vấn tâm lý, hướng nghiệp cho học sinh, sinh viên.

(Lưu ý: Nếu HS trình bày được 3 giải pháp trở lên thù cho điểm tối đa ý này. Nếu HS trình bày những giải pháp khác nhưng hợp lí thì vẫn cho điểm tương đương)

* Kết thúc vấn đề: Khẳng định vấn đề, liên hệ bản thân

e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.

d. Diễn đạt: Đảm bảo đúng chính tả, từ ngữ, ngữ pháp, liên kết trong văn bản.

Chỉ rõ thành phần phụ trong câu: “Cuối năm lớp chín, tôi học bù đầu, người xanh như tàu lá”.