Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Trình bày suy nghĩ về giới hạn và sự khiêm nhường của con người trước sức mạnh của tự nhiên.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu hiện tượng được nói đến trong văn bản: sương mù – vừa là vẻ đẹp tự nhiên, vừa là mối hiểm nguy khiến con người lo sợ.

- Nêu vấn đề nghị luận: từ sương mù, ta nhận ra con người cần ý thức được giới hạn của mình và học cách sống khiêm nhường trước tự nhiên.

* Thân bài:

a. Giải thích vấn đề

- Giới hạn của con người là những ranh giới về hiểu biết, khả năng và quyền năng của con người trong việc can thiệp vào tự nhiên.

- Khiêm nhường trước tự nhiên là thái độ tôn trọng, ý thức về sức mạnh và quy luật của thế giới tự nhiên, không tự cho mình là trung tâm hay toàn năng.

b. Phân tích – bàn luận

- Tự nhiên có sức mạnh vượt ngoài kiểm soát của con người:

+ Sương mù, bão, động đất, núi lửa… là những hiện tượng con người không thể triệt tiêu, chỉ có thể phòng tránh hoặc thích nghi.

+ Trong văn bản, dù con người sáng chế ra hệ thống FIDO hay sử dụng đá khô để xua tan sương, những biện pháp đó vẫn chỉ tạm thời, chứng tỏ giới hạn của trí tuệ con người trước quy luật tự nhiên.

- Sự ngạo mạn của con người dẫn đến hệ quả nghiêm trọng:

+ Khai thác tài nguyên vô độ, xả thải ô nhiễm, phá rừng, làm biến đổi khí hậu – đều bắt nguồn từ ảo tưởng “chinh phục thiên nhiên”.

+ Hậu quả là thiên tai ngày càng khốc liệt, môi trường sống bị tàn phá, dịch bệnh và biến đổi khí hậu đe dọa nhân loại.

- Khiêm nhường không có nghĩa là yếu đuối, mà là hiểu biết và tôn trọng:

+ Con người cần dựa vào tri thức, khoa học và đạo đức để sống hài hòa với tự nhiên.

+ Khi biết giới hạn của mình, con người sẽ hành động thận trọng, có trách nhiệm và nhân văn hơn.

c. Liên hệ – mở rộng

- Nhiều nền văn minh cổ đại từng diệt vong vì chống lại quy luật tự nhiên (ví dụ: khai thác đất quá mức, tàn phá rừng, sa mạc hóa…).

- Ngày nay, tư tưởng phát triển bền vững chính là biểu hiện của sự “khiêm nhường” hiện đại – phát triển mà không hủy hoại môi trường.

* Kết bài:

- Khẳng định: Sức mạnh của con người dù to lớn đến đâu cũng phải đặt trong giới hạn của tự nhiên.

- Gửi thông điệp: Biết khiêm nhường, tôn trọng và hòa hợp với tự nhiên là con đường duy nhất để nhân loại tồn tại lâu dài và hạnh phúc.

Bài văn tham khảo

Văn bản “Sương mù” không chỉ kể về một hiện tượng tự nhiên quen thuộc mà còn gợi cho ta suy nghĩ sâu sắc về giới hạn và sự khiêm nhường của con người trước tự nhiên. Giữa thế giới mịt mù ấy, con người dù thông minh, sáng tạo đến đâu cũng không thể vượt ra ngoài quy luật của thiên nhiên.

Sương mù là một đám mây sa xuống mặt đất, vừa đẹp vừa nguy hiểm. Nó khiến phi công mù tầm nhìn, làm tàu thuyền đâm nhau, gây ra những tai nạn khủng khiếp. Trong chiến tranh, con người đã phát minh ra FIDO – đốt dầu hai bên đường băng để xua sương. Nhưng phát minh ấy lại sinh ra khói độc hại, và khi chiến tranh kết thúc, phương pháp đó cũng bị loại bỏ. Sau này, người ta tìm đến băng đá khô, nhưng kết quả vẫn chỉ tương đối. Tự nhiên, dù nhỏ bé như làn sương, vẫn là minh chứng rằng con người không toàn năng. Giới hạn của trí tuệ khiến con người phải biết tôn trọng và thích nghi, chứ không thể áp đặt.

Thế nhưng, trong lịch sử, con người nhiều lần ảo tưởng về sức mạnh của mình. Con người phá rừng, xả thải, đốt cháy nhiên liệu hóa thạch, làm biến đổi khí hậu, khiến thiên nhiên nổi giận bằng những cơn bão, hạn hán, cháy rừng, nước biển dâng. Sự kiêu ngạo của nhân loại đang đưa thế giới đến bờ diệt vong. Chúng ta quên mất rằng tự nhiên không thuộc về con người, mà con người chỉ là một phần rất nhỏ trong tự nhiên. Khi biết dừng lại, lắng nghe và điều chỉnh hành động, con người mới thực sự trở nên vĩ đại.

Khiêm nhường trước tự nhiên không có nghĩa là khuất phục, mà là hiểu và sống đúng với quy luật. Hãy phát triển bằng tri thức xanh, sử dụng năng lượng sạch, trồng rừng, bảo tồn sinh thái. Khi con người biết tôn trọng giới hạn, thiên nhiên sẽ trả lại sự cân bằng và bình an.

Tự nhiên không cần con người để tồn tại, nhưng con người cần tự nhiên để sống. Bởi vậy, bài học lớn nhất mà sương mù gợi ra chính là: hãy khiêm nhường trước thiên nhiên, vì đó là cách duy nhất để chúng ta tìm được ánh sáng giữa màn sương mù dày đặc của thời đại hôm nay.

Chỉ ra yếu tố tự sự được sử dụng trong đoạn (2).