Gợi ý:

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

- Đảm bảo đúng dung lượng khoảng 400 chữ.

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Có chí thì nên

c. Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau

* Mở bài

- Dẫn dắt: Trong cuộc sống, ai cũng mong muốn đạt được thành công, nhưng con đường đi đến đích không bao giờ bằng phẳng.

- Giới thiệu vấn đề nghị luận: Câu tục ngữ “Có chí thì nên” là lời khẳng định ý nghĩa, sức mạnh của ý chí, nghị lực trong việc chinh phục khó khăn và đạt tới thành công.

* Thân bài

- Giải thích

+ “Chí”: là ý chí, nghị lực, quyết tâm, sự kiên trì không ngại khó khăn.

+ “Nên”: là thành công, đạt được mục đích.

→ Câu tục ngữ khẳng định: chỉ cần có ý chí và quyết tâm bền bỉ thì con người sẽ đạt được kết quả tốt đẹp.

- Bàn luận – Phân tích

+ Ý chí, nghị lực giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách.

+ Kiên trì là động lực đưa con người đến thành công, kể cả trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

+ Người có ý chí luôn biết đứng lên sau thất bại, coi khó khăn là cơ hội rèn luyện bản thân.

- Dẫn chứng minh họa

+ Truyền thống dân tộc: Trải qua bao cuộc chiến đấu gian khổ, nhân dân ta với ý chí kiên cường đã giành độc lập, tự do.

+ Trong khoa học: Thomas Edison thất bại hàng nghìn lần mới phát minh ra bóng đèn điện.

+ Trong học tập: Nhiều học sinh vượt lên hoàn cảnh khó khăn, nhờ quyết tâm đã vươn lên đạt thành tích xuất sắc.

- Mở rộng, phản đề

+ Tuy nhiên, ý chí phải đi kèm với hành động đúng đắn, khoa học thì mới thành công.

+ Phê phán: những người lười biếng, nản chí, dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn.

- Bài học nhận thức và hành động

+ Mỗi người cần rèn luyện ý chí, lòng kiên trì, không ngại gian khổ.

+ Biết kết hợp ý chí với tri thức, phương pháp đúng đắn để đạt được mục tiêu.

* Kết bài

- Khẳng định lại giá trị sâu sắc của câu tục ngữ “Có chí thì nên”.

- Liên hệ bản thân: Học sinh cần nuôi dưỡng ý chí, kiên trì trong học tập và cuộc sống để thực hiện ước mơ, xây dựng tương lai.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo: Diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

Bài viết tham khảo

Trong cuộc sống, ai cũng ấp ủ cho mình những ước mơ, hoài bão. Thế nhưng, để biến ước mơ thành hiện thực không bao giờ là một hành trình dễ dàng. Con đường đi đến thành công thường đầy rẫy chông gai, thử thách. Ông cha ta từ ngàn xưa đã đúc kết một kinh nghiệm quý báu, gửi gắm trong câu tục ngữ: “Có chí thì nên.” Đây không chỉ là lời nhắn nhủ mà còn là kim chỉ nam định hướng cho bao thế hệ người Việt về ý chí và nghị lực sống.

Trước hết, ta cần hiểu “chí” là ý chí, nghị lực, sự quyết tâm bền bỉ trong hành động; “nên” là thành công, đạt được mục đích. Như vậy, câu tục ngữ muốn khẳng định: chỉ cần có quyết tâm, kiên trì vượt khó thì nhất định sẽ gặt hái thành công. Ý chí chính là sức mạnh tinh thần to lớn giúp con người chiến thắng nghịch cảnh.

Thực tế cho thấy, trong mọi lĩnh vực, những ai có ý chí kiên cường sẽ có cơ hội vươn lên và chạm tới đỉnh cao. Người có chí biết biến khó khăn thành động lực, biết đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã. Ý chí khiến con người không ngừng cố gắng, rèn luyện bản thân, mở rộng tri thức để khẳng định giá trị của mình. Ngược lại, kẻ thiếu ý chí thường dễ bỏ cuộc, sống buông xuôi, và khó có thể tạo dựng được thành công bền vững.

Lịch sử dân tộc ta đã minh chứng cho sức mạnh phi thường của ý chí. Trong suốt hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam dù nhỏ bé nhưng nhờ ý chí kiên cường, bất khuất đã vượt qua mọi kẻ thù xâm lược hùng mạnh, giành độc lập, tự do. Trong khoa học, ta không thể không nhắc đến Thomas Edison – nhà phát minh nổi tiếng thế giới. Ông đã thất bại hàng nghìn lần trước khi thành công chế tạo bóng đèn điện, và chính ý chí bền bỉ đã giúp ông làm nên kỳ tích. Trong cuộc sống hằng ngày, biết bao tấm gương học sinh nghèo vượt khó, nhờ quyết tâm và nghị lực đã đạt thành tích xuất sắc, trở thành niềm tự hào của gia đình và xã hội.

Tuy nhiên, ý chí không phải là tất cả. Nếu chỉ có nghị lực mà thiếu phương pháp đúng đắn, thiếu tri thức khoa học thì khó đạt được thành công trọn vẹn. Do đó, ngoài việc rèn luyện ý chí, mỗi người cần học tập, lao động một cách sáng tạo, khoa học để con đường đi đến mục tiêu trở nên ngắn hơn, vững chắc hơn. Đồng thời, cần phê phán thói quen nản chí, bỏ cuộc giữa chừng hoặc chỉ biết mơ ước mà không hành động.

Câu tục ngữ “Có chí thì nên” đã để lại cho chúng ta một bài học sâu sắc: mỗi người cần rèn luyện cho mình ý chí bền bỉ, kiên cường để vượt qua thử thách. Đặc biệt, thế hệ trẻ hôm nay – những chủ nhân tương lai của đất nước – càng phải biết nuôi dưỡng ý chí, rèn luyện bản thân, quyết tâm theo đuổi lý tưởng để góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp.

“Có chí thì nên” – đó là chân lý giản dị mà sâu sắc. Bằng chính ý chí, nghị lực và sự kiên trì, mỗi người sẽ tự vẽ nên con đường thành công của mình. Và cũng nhờ ý chí ấy, dân tộc ta, con người ta sẽ ngày càng vững vàng hơn trên hành trình tiến tới tương lai tươi sáng.

Chỉ ra sự đối lập được nêu trong văn bản.