HOA GIẤY THANH TIÊN: GÌN GIỮ NÉT ĐẸP CỔ TRUYỀN LÀNG NGHỀ HUẾ

(Trần Hùng)

Hoa giấy Thanh Tiên có ý nghĩa sâu xa về mặt tín ngưỡng trong nếp sống cổ truyền người Huế. Vẻ đẹp đó vẫn trường tồn cho tới ngày nay.

Nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 10 km, làng Thanh Tiên thuộc xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế nổi tiếng với nghề làm hoa giấy truyền thống hàng trăm năm nay. […]

Làng Thanh Tiên (mới được đổi tên thành Thanh Vinh) xưa còn có tên là Tân Lãn hay Tân Lạn, là một trong những địa phương hiếm hoi còn nắm giữ được những thủ thuật bí truyền trong nghề làm bông lùng, bông bụp – một loại hoa đặc trưng trên bàn thờ của Huế xưa. Sản phẩm hoa giấy Thanh Tiên thường được làm vào những lúc nông nhàn, dùng trong tín ngưỡng: cắm ở trang thờ Ông, Bà bổn mạng vào dịp vía lễ; hoặc trang thờ ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm; hoặc dùng trong lễ cúng trang Sư (Thổ Công). Với óc tưởng tượng phong phú và bàn tay khéo, nghệ thuật, người dân nơi đây đã mô phỏng các loại hoa có ở tự nhiên như hoa bìm bìm (loa kèn), hoa cúc đơn, hoa cúc kép, hoa mắm nêm, hoa tường vi, hoa quỳ và sau đó là hoa sen.

Sản xuất ra một cành hoa giấy là không hề đơn giản. Một điểm đặc trưng của hoa giấy Thanh Tiên đó là tất cả các công đoạn sản xuất đều hoàn toàn được làm thủ công. Để bắt đầu làm hoa giấy, nghệ nhân Thanh Tiên phải chuẩn bị trước nhiều tháng. Tre phải lựa những cây thuộc loại lồ ô dẻo dai nhất, chẻ nhỏ vót tròn, rồi đem phơi khô làm cành và cuống hoa. Giấy màu phải cắt thành hình bông hoa, dán hồ tạo hình, ghép nhuỵ tạo thành từng bông hoa rồi sau đó ghép hoa vào cành. Đặc biệt, trong quá trình nhuộm màu giấy hoa, thuốc nhuộm tất cả đều từ nguồn nhựa cây và lá cây theo công thức gia truyền chế xuất thành.

Hình ảnh minh họa: Nghệ nhân Nguyễn Hóa chia sẻ

[…] Nghệ nhân Nguyễn Hóa – người đã có 40 tuổi nghề đã từng chia sẻ: "Nghề làm hoa giấy đòi hỏi cao tính kiên nhẫn và tỉ mỉ. Vì ý nghĩa tâm linh của nó cho nên hoa giấy Thanh Tiên tuy không có hương nhưng vẫn mang cái "thần" của nó. Hoa giấy không chỉ có ý nghĩa sâu xa về mặt tín ngưỡng trong nếp sống cổ truyền người Huế mà làng hoa giấy không tàn này còn có ý nghĩa như một tín hiệu báo tết đang về rất gần.

(Trần Hùng, Hoa giấy Thanh Tiên: giữ gìn nét đẹp cổ truyền làng nghề Huế, theo https://vtv.vn/van-hoa-giai-tri/hoa-giay-thanh-tien-gin-giu-net-dep-co-truyen-lang-nghe-hue-20220128084130194.htm, 03/02/2022)

Chỉ ra phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.