Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc giữ gìn ký ức tuổi thơ và cội nguồn trong cuộc sống con người hiện đại.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Duy – một nhà thơ của thế hệ trưởng thành trong kháng chiến, giàu tình yêu quê hương, con người.

- Giới thiệu bài thơ “Tuổi thơ” – một khúc hồi tưởng đầy xúc động về quãng đời ấu thơ, nơi lưu giữ “dấu ruộng dấu vườn” như biểu tượng của nguồn cội.

- Dẫn vào vấn đề nghị luận: Trong cuộc sống hôm nay, việc giữ gìn ký ức tuổi thơ và cội nguồn có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi con người.

* Thân bài:

1. Giải thích vấn đề

- Tuổi thơ: quãng đời đầu tiên của mỗi người, hồn nhiên, trong sáng, gắn liền với những kỷ niệm, nơi hình thành nhân cách và cảm xúc đầu đời.

- Cội nguồn: là quê hương, gia đình, truyền thống – nơi nuôi dưỡng và tạo nên bản sắc con người.

+ Giữ gìn ký ức tuổi thơ và cội nguồn là trân trọng quá khứ, gắn bó với nơi mình sinh ra, từ đó định hình bản sắc và nhân cách sống.

2. Bàn luận, phân tích

- Tuổi thơ là nền tảng nuôi dưỡng tâm hồn.

+ Trong thơ Nguyễn Duy, tuổi thơ hiện lên trong trẻo, dân dã: “bát ngát cánh đồng”, “con sáo mỏ vàng”, “bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua”.

+ Những hình ảnh ấy biểu tượng cho sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên, với quê hương – cội nguồn của nhân tính và tình cảm.

- Dù thời gian trôi qua, ký ức tuổi thơ vẫn sống mãi trong ta.

+ Nguyễn Duy khẳng định: “Con dấu chìm chạm trổ ở trong xương” – hình ảnh ẩn dụ đầy ám ảnh, cho thấy tuổi thơ là phần không thể tách khỏi mỗi người.

+ Càng đi xa, càng trưởng thành, con người càng thấy rõ giá trị của những năm tháng hồn nhiên ấy – như một “nguồn cội chập chờn” nâng đỡ tâm hồn ta giữa cuộc sống xô bồ.

- Giữ gìn ký ức tuổi thơ là giữ lấy bản sắc và nhân tính.

+ Trong xã hội hiện đại, nhiều người mải mê với nhịp sống gấp gáp, quên mất quê hương và những giá trị ban đầu.

+ Nếu đánh mất ký ức ấy, con người dễ trở nên trống rỗng, vô cảm, sống xa rời cội rễ văn hóa.

+ Như lời nhắn nhủ của Nguyễn Duy: “Tuổi thơ nào cũng sẽ hiện ra thôi… xin thương mến đến tận cùng chân thật” – tuổi thơ không mất đi, chỉ cần ta biết mở lòng để yêu thương và nhớ lại.

3. Mở rộng, liên hệ

- Thực tế, nhiều người dù sống nơi phố thị vẫn giữ thói quen giản dị, vẫn nhớ hương đồng gió nội – đó là cách họ nuôi dưỡng tâm hồn.

- Giới trẻ hôm nay cũng cần học cách trân trọng tuổi thơ, quê hương – qua việc trở về, gìn giữ văn hóa dân tộc, và sống nhân hậu, thật thà.

* Kết bài:

- Khẳng định: Giữ gìn ký ức tuổi thơ và cội nguồn không chỉ là sự tri ân quá khứ mà còn là cách con người tìm lại chính mình trong hiện tại.

- Gợi nhắn: Dù ở đâu, hãy luôn để trong tim “một miền quê trong đi đứng nói cười” – bởi đó là phần hồn vĩnh cửu của mỗi con người Việt Nam.

Bài viết tham khảo

Tuổi thơ là quãng đời trong trẻo, vô tư và đẹp đẽ nhất của con người. Đó là nơi lưu giữ những ký ức đầu đời, là chiếc nôi hình thành nhân cách và tâm hồn. Trong bài thơ “Tuổi thơ”, Nguyễn Duy đã khơi dậy miền ký ức thân thương ấy bằng những hình ảnh mộc mạc của làng quê Việt Nam, qua đó nhắn gửi một thông điệp sâu sắc: trong dòng đời hiện đại, con người cần biết trân trọng và giữ gìn ký ức tuổi thơ cùng cội nguồn của mình.

Tuổi thơ trong thơ Nguyễn Duy không chỉ là hoài niệm mà là phần máu thịt của con người. Tác giả nhớ về “cánh đồng”, “hoa hoang quả dại”, “con sáo mỏ vàng”, “cánh cò trắng muốt” – những hình ảnh giản dị mà thấm đẫm hồn quê. Ở đó, người đọc cảm nhận được một tuổi thơ hồn nhiên, gắn bó với thiên nhiên, đất đai, với “dấu ruộng dấu vườn” – những dấu ấn không thể phai mờ. Tuổi thơ không chỉ là ký ức mà còn là gốc rễ của tình yêu quê hương, của bản sắc văn hóa dân tộc. Dù thời gian có trôi, những dấu ấn ấy vẫn còn nguyên trong tâm hồn người trưởng thành, như “con dấu chìm chạm trổ ở trong xương” – một ẩn dụ cho sự gắn bó vĩnh hằng.

Con người có thể đi xa, có thể trưởng thành và già nua, nhưng không ai có thể rời bỏ tuổi thơ của mình. Ký ức ấy là dòng suối trong mát chảy ngầm trong tâm hồn, giúp ta tìm lại sự cân bằng giữa cuộc sống hiện đại. Trong thời đại hôm nay, khi nhịp sống gấp gáp và con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy vật chất, tuổi thơ và cội nguồn càng trở nên quý giá. Nó giúp ta giữ được sự chân thật, bình dị, nhắc ta sống có tình, có nghĩa và không quên nơi mình đã sinh ra.

Nguyễn Duy không chỉ viết về tuổi thơ để hoài niệm, mà còn để thức tỉnh. Ông nhắn nhủ: “Tuổi thơ nào cũng sẽ hiện ra thôi/ dầu chúng ta cứ việc già nua tất”. Nghĩa là dù thời gian có làm ta thay đổi, thì trong sâu thẳm, tuổi thơ vẫn sống mãi như phần tinh khiết nhất của con người. Giữ gìn ký ức ấy không chỉ là nhớ lại quá khứ, mà còn là giữ cho mình một tâm hồn trong sáng giữa thế giới nhiều đổi thay. Đó cũng là cách ta tri ân quê hương, cha mẹ và những người đã nuôi dưỡng ta nên người.

Mỗi con người đều có một “miền quê trong đi đứng nói cười”. Dù ở rừng, ở biển hay nơi thành phố, ai cũng mang theo “vết suối vết cây”, “chút sóng chút gió” của nơi mình sinh ra. Chính ký ức tuổi thơ và cội nguồn ấy làm nên sự khác biệt, tạo nên bản sắc không thể lẫn của mỗi người. Giữ gìn nó là giữ lấy phần hồn của chính mình.

Tuổi thơ là chiếc rễ bám sâu trong tâm hồn, là dòng suối nguồn nuôi dưỡng nhân cách. Giữa cuộc sống hiện đại, càng nên biết trân trọng và nâng niu những ký ức ban đầu ấy. Bởi chỉ khi còn nhớ quê hương, còn giữ được nét trong trẻo của tuổi thơ, con người mới có thể sống chân thật, nhân hậu và bình yên trong hành trình dài của cuộc đời.

Chỉ ra nhân vật trữ tình trong bài thơ.