Chất điểm tự do là chất điểm mà tại thời điểm khảo sát các di chuyển (vô cùng bé) của nó là:

Từ vị trí đang xét theo bất kỳ phương nào cũng bị ràng buộc.

Từ vị trí đang xét theo bất kỳ phương nào cũng bị cản trở.

Từ vị trí đang xét theo bất kỳ phương nào cũng không bị cản trở.

Từ vị trí đang xét bị cản trở dù chỉ theo một phương nào đó.