Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Nắng mới của Lưu Trọng Lư.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả – tác phẩm:

+ Lưu Trọng Lư là một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào Thơ mới 1932–1945, được xem là “người mở đầu cho hồn thơ mới” bằng cảm xúc chân thật và âm điệu trữ tình, dịu dàng.

+ Bài thơ Nắng mới là một trong những thi phẩm đặc sắc của ông, thể hiện sâu sắc nỗi nhớ thương da diết của người con đối với người mẹ đã khuất – một tình cảm thiêng liêng, trong sáng.

- Dẫn vào vấn đề nghị luận: Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của bài thơ để thấy được vẻ đẹp tình cảm, tư tưởng và giá trị nghệ thuật của tác phẩm.

* Thân bài:

1. Giá trị nội dung

a. Cảm xúc chủ đạo:

- Bài thơ là tiếng lòng bồi hồi, thương nhớ người mẹ hiền của nhân vật trữ tình mỗi khi “nắng mới hắt bên song”. Nắng – ánh sáng của hiện tại – lại khơi dậy trong tâm hồn con người dòng hồi ức dịu dàng mà thấm đẫm nỗi buồn.

b. Hình ảnh người mẹ:

- Hiện lên qua ký ức tuổi thơ: “Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời / Lúc người còn sống, tôi lên mười”.

- Hình ảnh giản dị, thân thuộc mà cảm động: người mẹ trong tà áo đỏ phơi trước giậu, trong nụ cười đen nhánh sau tay áo – biểu tượng của sự tần tảo, hiền hậu và yêu thương.

- Mẹ trở thành bóng hình bất tử trong ký ức con, dù “người còn sống” hay đã khuất, vẫn “chửa xoá mờ” trong tâm tưởng.

c. Tình mẫu tử và nỗi nhớ:

- Nỗi nhớ trong Nắng mới không ồn ào, mà thấm sâu, lặng lẽ như ánh nắng buổi trưa hè – gợi buồn, gợi thương.

- Đó là tình cảm chân thành của người con dành cho mẹ, là biểu hiện của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

→ Ý nghĩa tư tưởng: Nắng mới là khúc hát ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, là lời nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng, gìn giữ tình cảm gia đình – cội nguồn của tình yêu thương và đạo đức con người.

2. Giá trị nghệ thuật

- Thể thơ: Bảy chữ – truyền thống nhưng được cách tân theo phong cách Thơ mới: ngắt nhịp linh hoạt, gieo vần mềm mại, nhịp điệu tự nhiên.

- Ngôn ngữ: Giản dị, trong sáng, gần gũi đời thường, đậm màu sắc Bắc Bộ (“nắng mới”, “giậu thưa”, “áo đỏ phơi”).

- Hình ảnh thơ: Mộc mạc mà gợi cảm, kết hợp giữa ánh sáng – màu sắc – âm thanh (nắng, gà gáy, áo phơi, giậu thưa...) tạo không gian vừa thực vừa mộng.

- Giọng điệu: Tha thiết, nhẹ nhàng, mang âm hưởng hoài niệm.

- Biện pháp tu từ: So sánh, điệp ngữ, nhân hoá, gợi tả cảm xúc tinh tế.

* Kết bài:

- Khẳng định giá trị của bài thơ: Nắng mới là một trong những bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Lưu Trọng Lư – hồn thơ giàu cảm xúc, chan chứa yêu thương và hoài niệm.

- Nêu thông điệp: Bài thơ gửi gắm lời nhắn nhủ nhân văn: hãy trân trọng tình mẫu tử, biết ơn và gìn giữ những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc – “uống nước nhớ nguồn”, “hiếu nghĩa sinh thành”.

Bài văn tham khảo

Lưu Trọng Lư là một trong những nhà thơ tiêu biểu mở đầu cho phong trào Thơ mới ở Việt Nam. Thơ ông mang giọng điệu trong trẻo, dịu dàng mà sâu sắc, giàu cảm xúc nhân văn. Trong số những sáng tác nổi bật của ông, Nắng mới là bài thơ được nhiều thế hệ bạn đọc yêu mến bởi nỗi nhớ thương da diết, chân thành của người con dành cho người mẹ thân yêu đã khuất.

Mỗi lần “nắng mới hắt bên song”, người con lại thấy lòng mình rượi buồn, nỗi nhớ mẹ lại trào dâng. Ánh nắng ấy không chỉ là hình ảnh của thiên nhiên mà còn là nhịp cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Trong ánh nắng ấy, “lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng”, gợi lại “những ngày không” – những ngày xưa êm đềm có bóng mẹ hiền. Hình ảnh người mẹ hiện lên trong hồi ức thật giản dị mà cảm động: “Áo đỏ người đưa trước giậu phơi”, “nét cười đen nhánh sau tay áo”. Chỉ bằng vài nét chấm phá nhẹ nhàng, nhà thơ đã khắc họa thành công một người mẹ tần tảo, hiền hậu, đôn hậu và chan chứa yêu thương. Nỗi nhớ mẹ của nhân vật trữ tình không bi lụy, mà sâu lắng, thấm vào từng nhịp thơ, từng tia nắng. Tình mẹ – con ấy chính là biểu hiện đẹp đẽ của đạo lý dân tộc Việt Nam: “uống nước nhớ nguồn”, “hiếu thuận sinh thành”.

Không chỉ thành công về nội dung, Nắng mới còn là một minh chứng tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Lưu Trọng Lư và hồn thơ mới Việt Nam. Nhà thơ sử dụng thể thơ bảy chữ quen thuộc, nhưng cách gieo vần và nhịp điệu mang hơi thở tự nhiên, phóng khoáng. Ngôn ngữ thơ giản dị, đậm sắc quê hương Bắc Bộ, vừa gần gũi vừa gợi cảm. Giọng điệu nhẹ nhàng, tha thiết, thấm đẫm nỗi buồn hoài niệm. Các hình ảnh “nắng mới”, “giậu thưa”, “áo đỏ”, “gà trưa” không chỉ gợi không gian làng quê mà còn biểu hiện chiều sâu tâm trạng – nỗi nhớ thương và lòng biết ơn mẹ hiền.

Qua Nắng mới, Lưu Trọng Lư không chỉ gợi lại hình bóng người mẹ mà còn khơi dậy trong lòng người đọc cảm xúc thiêng liêng về tình mẫu tử. Bài thơ như một lời nhắn nhủ chân thành: hãy trân trọng cha mẹ, trân quý những phút giây sum họp, bởi đó là cội nguồn của mọi yêu thương trong cuộc đời. Nắng mới vì thế không chỉ là một khúc thơ đẹp, mà còn là một thông điệp nhân văn sâu sắc về tình người, về đạo lý làm con.

Câu thơ “Nét cười đen nhánh sau tay áo” gợi lên điều gì về người mẹ?