Cảnh ngộ éo le, trớ trêu của người tù cách mạng Hồ Chí Minh được thể hiện như thế nào trong bài thơ Trung thu?
Giải thích
- Cảnh ngộ éo le, trớ trêu của người tù cách mạng Hồ Chí Minh được thể hiện ở 2 câu thực và 2 câu luận.
+ Sum họp nhà ai ăn tết đó/ Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.
+ Trung thu ta cũng tết trong tù/ Trăng gió đêm thu gợn vẻ sầu;
à Tết, tù – ngục, sầu được điệp lại 2 lần cùng câu hỏi nhà ai? để diễn tả sự thực nghiệt ngã: ăn tết trong tù. Vui sao được khi mất tự do.
à Câu hỏi nhà ai?; kẻ ăn sầu… đối lập cảnh ta – người: ăn tết nhưng thực ra chỉ nỗi buồn mất tự do.
- Quy tắc của thơ Đường luật: 2 câu luận sử dụng nghệ thuật đối nhưng thơ Hồ Chí Minh phá cách, sáng tạo: không sử dụng nghệ thuật đối và tập trung gợi lên cảnh ngộ éo le, trớ trêu của mình: ăn tết trung thu trong tù nên tất cả trăng gió của đêm thu đều gợi buồn.