Cảm nhận của anh/chị về nhân vật Mị trong đoạn trích trên. Từ đó, nhận xét về nét đặc sắc nghệ thuật của ngòi bút Tô Hoài.
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận về một đoạn trích văn xuôi.
Mở bài giới thiệu được khái quát vấn đề nghị luận, thân bài thực hiện được các yêu cầu của đề bài, kết bài khẳng định được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Cảm nhận của anh/chị về nhân vật Mị trong đoạn trích trên. Từ đó, nhận xét về nét đặc sắc nghệ thuật của ngòi bút Tô Hoài.
c. Triển khai được vấn đề nghị luận:
Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, vận dụng kết hợp các thao tác lập luận, phối hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng, đảm bảo các yêu cầu sau:- Giới thiệu khái quát về tác giả Tô Hoài và tác phẩm: Vợ chồng A Phủ và dẫn dắt vào đoạn trích cần nghị luận.
· Phân tích vấn đề
* Cảm nhận về hình tượng nhân vật Mị trong đoạn trích
Hoàn cảnh: Tiếng sáo trong không khí mùa xuân đang về cùng men rượu ngày tết đã góp phần làm thay đổi tâm trạng và hành động của Mị.
Đoạn trích khắc họa diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong đêm tình mùa xuân ở Hồng Ngài:
- Mị nhớ lại quá khứ và nghĩ về hiện tại với cảm xúc trái ngược.
+ Nhớ về quá khứ có tự do, được đi chơi ngày tết, Mị vui sướng trở lại.
+ Ý thức thực tại không có hạnh phúc, không có tự do. Mị đau khổ, phản kháng quyết liệt, nghĩ tới cái chết.
- Hàng loạt hành động có ý nghĩa:
+ “Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, sắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng”. Ánh sáng của ngọn đèn trong căn buồng Mị là ánh sáng của sự sống. Nó được chắt chiu trong cái khắc nghiệt của hoàn cảnh. Mị đã lấy ánh sáng trong lòng mình để thắp sáng cuộc đời.
+ “Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách.” sức sống được miêu tả qua sự trở về của nữ tính. Khát vọng về hạnh phúc, về tự do trỗi dậy trong Mị.
- Sức sống của Mị hiện hữu ngay cả khi Mị bị A Sử trói vào cột:
+ Hành động tàn bạo của A Sử chặn đứng khao khát của Mị, càng tô đậm hơn nỗi cơ cực, cay đắng, tủi nhục của Mị khi ở nhà thống lí Pá Tra.
+ Âm thanh tiếng sáo thôi thúc Mị khao khát hướng tới tự do, hạnh phúc
+ Tiếng chân ngựa đạp vách khiến Mị ý thức thực tại bị chà đạp, mất tự do.
-> Đoạn trích góp phần khắc hoạ thành công hình tượng nhân vật Mị, thể hiện giá trị hiện thực và tư tưởng nhân văn sâu sắc.
* Nhận xét về nét đặc sắc nghệ thuật của ngòi bút Tô Hoài
- Nghệ thuật khắc họa nhân vật:
+ Diễn tả tinh tế, chân thực những biểu hiện tâm lí phức tạp, đầy mâu thuẫn, góp phần tác động đến hành động của nhân vật.
+ Ngòi bút của Tô Hoài cũng có khả năng cá tính hóa nhân vật.
- Nghệ thuật trần thuật hấp dẫn. Truyện được kể chủ yếu ở ngôi thứ ba, từ điểm nhìn của những người ở Hồng Ngài. Nhịp kể chậm, giọng kể trầm lắng chứa đầy cảm thông, xót xa. Giọng trần thuật nhiều khi đã hòa vào tiếng nói bên trong nhân vật.
- Sáng tạo các chi tiết đặc sắc.
- Thành công trong việc miêu tả bức tranh thiên nhiên, am hiểu phong tục tập quán của người dân vùng cao…