Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Trình bày suy nghĩ về vai trò của việc gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống con người Việt Nam hiện nay.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu ngắn gọn về văn bản Thương nhớ mười hai – một tùy bút trữ tình đậm đà tình quê, tình người.

- Dẫn vào vấn đề: Qua nỗi thương nhớ mùa xuân Bắc Việt của Vũ Bằng, ta nhận ra ý nghĩa sâu sắc của việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống – linh hồn của dân tộc Việt Nam.

* Thân bài:

a. Giải thích vấn đề

- Giá trị văn hóa truyền thống: Là những tinh hoa vật chất và tinh thần do cha ông ta sáng tạo, lưu truyền qua nhiều thế hệ: phong tục, tập quán, tín ngưỡng, nghệ thuật, ngôn ngữ, ẩm thực, đạo lý sống…

- Gìn giữ và phát huy: Là trân trọng, bảo tồn, duy trì và phát triển những giá trị ấy trong đời sống hiện đại.

b. Phân tích và bàn luận

- Những giá trị văn hóa truyền thống giúp con người:

+ Hiểu về cội nguồn: Biết mình là ai, từ đâu mà có, để nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc.

+ Bồi dưỡng nhân cách: Văn hóa truyền thống dạy con người hướng thiện, nhân nghĩa, hiếu kính, khiêm nhường.

+ Kết nối cộng đồng: Tạo nên sự gắn bó giữa các thế hệ, làm nên bản sắc riêng của dân tộc Việt trong hội nhập.

+ Bồi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ: Như trong văn bản, Vũ Bằng không chỉ tả mùa xuân mà còn gợi lại nhịp sống, phong vị, nét đẹp tinh tế của văn hóa Bắc Việt — một minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa dân tộc trong tâm hồn người xa quê.

c. Liên hệ thực tế – mở rộng

- Trong đời sống hôm nay:

+ Văn hóa dân tộc đang đứng trước nhiều thách thức của toàn cầu hóa: lối sống thực dụng, văn hóa ngoại lai, sự thờ ơ của giới trẻ.

+ Tuy nhiên, nhiều người trẻ vẫn ý thức bảo tồn và làm mới văn hóa: phục dựng lễ hội truyền thống, quảng bá áo dài, ẩm thực Việt, nghệ thuật dân gian, tiếng Việt trên nền tảng số…

- Giữ gìn văn hóa không chỉ là “bảo tàng ký ức” mà là thổi hồn Việt vào nhịp sống hiện đại, để bản sắc dân tộc hòa nhập nhưng không hòa tan.

d. Phản đề

- Phê phán những biểu hiện đáng lo ngại:

+ Thờ ơ, lãng quên truyền thống.

+ Bắt chước, sính ngoại, coi thường văn hóa dân tộc.

+ Biến tướng, thương mại hóa giá trị văn hóa chỉ vì lợi nhuận.

* Kết bài:

- Khẳng định lại vai trò thiêng liêng của văn hóa truyền thống: đó là cội nguồn sức mạnh, là linh hồn dân tộc Việt.

- Mỗi người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần nuôi dưỡng niềm tự hào, yêu quý và sáng tạo trong gìn giữ văn hóa dân tộc, để bản sắc Việt mãi tỏa sáng qua từng mùa xuân quê hương như trong trang viết của Vũ Bằng.

Bài viết tham khảo

Văn bản Thương nhớ mười hai của Vũ Bằng là khúc hát tràn đầy cảm xúc về mùa xuân Bắc Việt – mùa xuân của mưa riêu riêu, gió lành lạnh, tiếng trống chèo, mùi nhang trầm và không khí đoàn tụ ấm cúng của gia đình. Ẩn sau những dòng chữ ấy là tình yêu sâu nặng với quê hương và niềm trân trọng đối với những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Từ đó, ta càng nhận ra vai trò to lớn của việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa Việt trong đời sống hôm nay.

Giá trị văn hóa truyền thống là kết tinh của trí tuệ, tâm hồn và nhân cách dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử. Đó là phong tục tập quán, tín ngưỡng, lễ hội, ngôn ngữ, nghệ thuật, đạo lý sống và cách ứng xử giữa con người với con người. Gìn giữ và phát huy các giá trị ấy không chỉ là bảo tồn những di sản vật thể và phi vật thể, mà còn là nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc trong mỗi con người Việt Nam.

Trong Thương nhớ mười hai, qua từng chi tiết giản dị như bữa cơm ngày Tết, khói nhang bàn thờ, tiếng trống chèo hay mưa xuân, Vũ Bằng đã tái hiện cả một không gian văn hóa Bắc Việt thanh nhã và tinh tế. Đó là bức tranh của nếp sống Việt – nơi con người biết yêu thương, biết đoàn tụ, biết tận hưởng vẻ đẹp của tự nhiên và niềm vui giản dị đời thường. Những giá trị ấy không chỉ là hoài niệm của quá khứ mà còn là sợi dây gắn kết các thế hệ Việt Nam trong hiện tại và tương lai.

Ngày nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi giao lưu văn hóa diễn ra mạnh mẽ, việc giữ gìn bản sắc dân tộc càng trở nên cấp thiết. Một dân tộc nếu đánh mất văn hóa của mình thì chẳng khác nào đánh mất linh hồn. Giới trẻ cần ý thức rằng mặc áo dài, nói tiếng Việt trong sáng, đón Tết truyền thống, biết ơn tổ tiên hay yêu cảnh sắc quê hương cũng là những cách giản dị mà thiết thực để bảo vệ văn hóa dân tộc. Đồng thời, phát huy giá trị ấy còn là sáng tạo – làm mới văn hóa truyền thống bằng tinh thần hiện đại: đưa dân ca, ca trù, múa rối, áo dài… ra thế giới với diện mạo trẻ trung, hấp dẫn hơn.

Văn hóa dân tộc là dòng máu chảy trong mỗi người Việt Nam, là ngọn nguồn của sức mạnh tinh thần dân tộc. Gìn giữ và phát huy các giá trị ấy chính là gìn giữ bản sắc Việt, là giữ lấy cội nguồn và linh hồn của Tổ quốc. Như Vũ Bằng từng viết về mùa xuân quê hương với niềm thương nhớ khôn nguôi, mỗi người chúng ta hôm nay cũng cần biết “thương nhớ” và tự hào về văn hóa Việt – để dù đi đến đâu, vẫn nhận ra trong tim mình có một mùa xuân Bắc Việt, một hồn Việt dịu dàng mà bền vững.

Cảm hứng chủ đạo của văn bản trên là gì?