Đề thi HSG Sinh học 12 sở Thái Nguyên năm 2025-2026 có đáp án

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra tình trạng tăng lượng acid béo tự do trong máu là một trong những nguyên nhân ban đầu dẫn đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 ở những người bị béo phì lâu d

6/10

(2,0 điểm)

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra tình trạng tăng lượng acid béo tự do trong máu là một trong những nguyên nhân ban đầu dẫn đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 ở những người bị béo phì lâu dài. Cơ chế phân tử về mối liên quan giữa tình trạng béo phì lâu dài và nguy cơ đái tháo đường type 2 ở người được tóm tắt trong Hình 6.1.

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra tình trạng tăng lượng acid béo tự do trong máu là một trong những nguyên nhân ban đầu dẫn đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 ở những người bị béo phì lâu dài. (ảnh 1)

a) Ở người bình thường, hãy xác định mỗi đường nét đứt (1) và (2) trên Hình 6.1 tương ứng với mũi tên kích thích, mũi tên ức chế hay cả 2 loại mũi tên? Giải thích.

b) Trong những năm gần đây, liệu pháp tăng cường các thực phẩm lành mạnh chứa nhiều vitamin B3 trong bữa ăn hàng ngày của những người bị béo phì lâu dài đang được nghiên cứu và khảo sát. Kết quả cho thấy, liệu pháp có tác động tích cực đến việc giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. Biết rằng, vitamin B3 ức chế con đường truyền tin gây hoạt hóa enzyme triglyceride lipase trong các tế bào mô mỡ. Giải thích tại sao liệu pháp trên giúp giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 ở những người bị béo phì lâu dài?

c) Hình 6.2 thể hiện sự tương quan giữa sự biến đổi nồng độ insulin trong máu và tốc độ giải phóng glucose từ gan vào máu. Hình 6.3 mô tả ảnh hưởng của nồng độ insulin trong máu đến tốc độ hấp thu glucose trung bình của các tế bào cơ xương trong cơ thể. (Kí hiệu BT là bình thường).

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra tình trạng tăng lượng acid béo tự do trong máu là một trong những nguyên nhân ban đầu dẫn đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 ở những người bị béo phì lâu dài. (ảnh 2)

- Người bị đái tháo đường type 2 gây ra do béo phì lâu dài tương ứng với đường đồ thị nào ở hai hình trên? Giải thích.

- Người đang sử dụng thuốc kháng viêm có thành phần chứa hoạt chất của cortisol (chỉ mới sử dụng trong thời gian ngắn, gần với giai đoạn nghiên cứu) tương ứng với đường đồ thị nào ở hai hình trên? Giải thích.

0/3000 ký tự
Giải thích

Ý

Nội dung

Điểm

a)

- (1): ức chế, vì insulin có vai trò ngăn cản các quá trình dẫn đến giảm tiêu thụ glucose hoặc tăng tạo ra glucose mới trong tế bào.           

- (2): kích thích, vì insulin hoạt hóa quá trình hòa màng các túi nội bào chứa GLUT4 tăng số lượng GLUT4 trên màng tế bào tăng tốc độ hấp thu glucose.                                                                

0,25

 

0,25

 

b)

Vitamin B3 làm giảm hoạt hóa triglyceride lipase ở mô mỡ giảm hoạt động thủy phân triglyceride thành các acid béo nên giảm lượng acid béo tự do trong máu giảm sự ức chế lên con đường truyền tin của insulin mức độ hấp thu glucose được cải thiện.  

0,5

c)

- (B) và (C).

- Vì ở người này, đáp ứng của tế bào gan với insulin giảm tăng tân tạo đường và phân giải glycogen nên tại một nồng độ insulin máu nhất định thì tốc độ gan giải phóng glucose sẽ cao hơn người bình thường. Đồng thời, mức độ hấp thu glucose của cơ giảm do giảm GLUT4 trên màng tế bào.

0,25

 

0,25

- (B) và (C).

- Vì cortisol tăng gây đối kháng với tác động của insulin kích thích gan tân tạo đường và phân giải glycogen nên tại một nồng độ insulin máu nhất định thì tốc độ gan giải phóng glucose sẽ cao hơn người bình thường. Đồng thời, mức độ hấp thu glucose của cơ giảm do cortisol ức chế quá trình hấp thu glucose của các mô trong cơ thể (trừ não).

0,25

0,25