Bao trùm trong xã hội các nước châu Phi ở cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX là mâu thuẫn giữa

giai cấp nông dân với địa chủ.

giai cấp tư sản bản địa với chính quyền thực dân.

giai cấp tư sản với giai cấp vô sản.

nhân dân các nước châu Phi với thực dân phương Tây.