Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích văn bản ngữ liệu “Những ngọn lửa” của Nguyễn Bích Lan.
Gợi ý:
- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng
+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.
+ Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ.
- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích văn bản ngữ liệu “Những ngọn lửa” của Nguyễn Bích Lan.
- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:
* Mở bài:
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Bích Lan và truyện ngắn Những ngọn lửa: ghi lại hành trình đầy gian khổ nhưng thấm đẫm khát vọng của nhân vật “tôi”.
- Nêu vấn đề: tác phẩm làm nổi bật vẻ đẹp của nghị lực, khát vọng sống và ước mơ cháy bỏng trong nghịch cảnh.
* Thân bài:
a. Nội dung chính của tác phẩm
- Nhân vật “tôi” từ tuổi thơ đã sớm chứng kiến mất mát, đau thương (cái chết của dì).
- Ngọn lửa ước mơ được nhóm lên từ chính những nỗi đau, trở thành động lực sống.
- Gia đình khánh kiệt, cha mẹ rơi vào cảnh nợ nần, cha bệnh nặng, mẹ tần tảo van lạy khắp nơi → hoàn cảnh vô cùng khó khăn.
- Nhân vật “tôi” vẫn âm thầm giữ lửa ước mơ, nỗ lực học tập trong cảnh khổ cực.
- Sau nhiều năm giấu kín, cuối cùng “tôi” bộc lộ ước mơ trở thành sinh viên đại học y, được cha công nhận.
b. Vẻ đẹp của nhân vật “tôi”
- Ý chí nghị lực phi thường: không ngã quỵ trước gian khó, biết hy sinh để cùng cha mẹ gánh vác.
- Ước mơ cháy bỏng: khát vọng học tập, trở thành bác sĩ – một ngọn lửa sinh ra từ đau thương nhưng bền bỉ, mãnh liệt.
- Hiếu thảo, giàu tình yêu thương: lo lắng không muốn làm cha mẹ thêm khổ, hy sinh hạnh phúc riêng cho gia đình.
- Sống kiên định, bền bỉ: âm thầm giữ vững đam mê học tập nhiều năm, cuối cùng chạm đến ước mơ.
c. Ý nghĩa và giá trị tư tưởng
- Khẳng định: những ngọn lửa ước mơ sinh ra từ gian khổ càng bền bỉ, mạnh mẽ, không gì có thể dập tắt.
- Tác phẩm gửi gắm niềm tin vào sức mạnh của nghị lực và ước mơ trong cuộc đời.
- Đồng thời phản ánh, trân trọng tình cảm gia đình – nền tảng giúp con người vượt qua sóng gió.
d. Bài học cho tuổi trẻ hôm nay
- Cần biết ấp ủ và nuôi dưỡng ước mơ, dù hoàn cảnh khó khăn.
- Phải có nghị lực, dám kiên trì theo đuổi, không lùi bước trước nghịch cảnh.
- Trân trọng tình thân, biết hy sinh, chia sẻ để vượt qua gian nan cùng gia đình.
* Kết bài:
- Khẳng định lại: Những ngọn lửa của Nguyễn Bích Lan là một truyện ngắn giàu ý nghĩa, để lại nhiều xúc động.
- Tác phẩm ca ngợi sức mạnh của ước mơ và nghị lực sống kiên cường của con người trong nghịch cảnh.
- Liên hệ bản thân và thế hệ trẻ: hãy biết sống có hoài bão, nuôi dưỡng ngọn lửa ước mơ, không ngừng vươn lên để khẳng định giá trị bản thân.
Bài văn tham khảo
Trong nền văn học Việt Nam đương đại, Nguyễn Bích Lan là một cái tên đặc biệt. Bà không chỉ là một nhà văn tài năng mà còn là biểu tượng của nghị lực sống mãnh liệt. Truyện ngắn Những ngọn lửa đã để lại nhiều dư âm sâu lắng, bởi nó khắc họa chân thực hành trình trưởng thành, vượt qua nghịch cảnh của nhân vật “tôi”, đồng thời khẳng định sức mạnh của ước mơ được nhóm lên từ đau thương.
Ngay từ tuổi thơ, nhân vật “tôi” đã phải chứng kiến nỗi đau mất mát khi người dì qua đời. Trong khoảnh khắc ấy, một ngọn lửa âm thầm nhen nhóm trong tâm hồn non nớt – ngọn lửa của ước mơ. Đó không phải là ước mơ bình thường, mà là một khát vọng được sinh ra từ nỗi đau, vì thế càng bền bỉ và mãnh liệt. Trải qua những biến cố kế tiếp – gia đình lâm vào cảnh khánh kiệt, cha mắc bệnh nặng, mẹ ngược xuôi van lạy khắp nơi – cuộc đời “tôi” là chuỗi ngày đầy gian nan. Thế nhưng, trong hoàn cảnh tưởng chừng bế tắc ấy, ngọn lửa ước mơ vẫn âm thầm cháy, nuôi dưỡng niềm tin cho nhân vật vượt lên tất cả.
Nhân vật “tôi” hiện lên với nhiều phẩm chất đáng quý. Trước hết, đó là một con người có nghị lực phi thường. Không đầu hàng nghịch cảnh, “tôi” cùng cha mẹ gánh vác việc nhà, vừa lao động vất vả vừa kiên trì học tập trong âm thầm. Bên cạnh đó, nhân vật còn giàu tình thương và hiếu thảo. Vì lo sợ cha mẹ thêm gánh nặng, “tôi” giấu đi việc thi đỗ đại học, chấp nhận hy sinh ước mơ để cùng gia đình vượt qua khốn khó. Và trên hết, đó là con người kiên định, biết ấp ủ khát vọng bền bỉ suốt nhiều năm. Khi sự thật được hé lộ, niềm hạnh phúc vỡ òa không chỉ cho riêng “tôi” mà còn cho cả người cha, bởi ông đã nhận ra con mình cũng có “ngọn lửa” riêng – cháy sáng không ngừng.
Truyện ngắn mang đến nhiều ý nghĩa sâu sắc. Nó khẳng định một chân lý giản dị mà lớn lao: những ước mơ sinh ra từ đau thương càng trở nên mãnh liệt, không dễ gì dập tắt. Dẫu cuộc sống có phủ đầy bóng tối, con người vẫn có thể vượt lên bằng chính nghị lực và khát vọng của mình. Đồng thời, tác phẩm còn gợi nhắc đến vai trò thiêng liêng của tình cảm gia đình – nơi nhen nhóm, chở che và tiếp sức cho mỗi con người trong hành trình trưởng thành.
Từ câu chuyện ấy, tuổi trẻ hôm nay càng thấm thía nhiều bài học. Mỗi chúng ta cần biết nuôi dưỡng hoài bão, không sợ hãi trước khó khăn. Chỉ khi có nghị lực và lòng kiên trì, ta mới có thể biến ước mơ thành hiện thực. Đồng thời, ta cũng phải trân trọng tình thân, bởi đó là nguồn động viên lớn lao giúp ta vững vàng bước tiếp.
Những ngọn lửa của Nguyễn Bích Lan vì thế không chỉ là câu chuyện riêng của nhân vật “tôi” mà còn là thông điệp gửi gắm đến tất cả chúng ta: hãy luôn giữ cho mình một ngọn lửa trong tim. Ngọn lửa ấy sẽ soi sáng, sưởi ấm và dẫn dắt ta trên hành trình vươn tới những giá trị tốt đẹp nhất của cuộc đời.