Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) phân tích nội dung và nghệ thuật cho văn bản ngữ liệu “Nữ thần nghề mộc”.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 500 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích nội dung và nghệ thuật cho văn bản ngữ liệu “Nữ thần nghề mộc”.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu khái quát về truyện Nữ thần nghề mộc – một truyện thần thoại Việt Nam.

- Dẫn dắt đến vấn đề cần nghị luận: phân tích nội dung và nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm.

* Thân bài:

a. Phân tích nội dung

- Lí giải nguồn gốc nghề mộc: Truyện giải thích một cách hồn nhiên, sáng tạo về sự ra đời của nghề mộc, nghề làm nhà, đóng thuyền, chế tác đồ dùng gỗ, nghệ thuật chạm trổ...

- Vai trò của Nữ thần nghề mộc:

+ Hình ảnh nữ thần vừa gần gũi, nhân ái, vừa thông minh, sáng tạo.

+ Truyền nghề theo cách gián tiếp, gợi mở trí tuệ, kích thích óc sáng tạo của con người.

- Ý nghĩa tư tưởng:

+ Thể hiện khát vọng về cuộc sống ấm no, tiện nghi, gắn bó với thiên nhiên.

+ Đề cao trí tuệ, sức sáng tạo, tinh thần học hỏi của con người.

+ Bày tỏ lòng biết ơn với những người có công khai mở nghề nghiệp, đem lại hạnh phúc cho nhân dân.

b. Phân tích nghệ thuật

- Không gian nghệ thuật: Gắn với đời sống nhân dân, thiên nhiên, vừa thực vừa mang màu sắc thần thoại.

- Thời gian nghệ thuật: Thời kì xa xưa, mang đậm tính chất truyền thuyết, thần thoại.

- Hình tượng nhân vật:

+ Nữ thần nghề mộc: biểu tượng cho trí tuệ, sáng tạo.

+ Anh em Lỗ Ban, Lỗ Bốc: đại diện cho con người thông minh, tiếp thu tri thức, phát triển nghề nghiệp.

- Yếu tố kì ảo: Nữ thần từ trên trời xuống dạy nghề, những chi tiết gợi mở đầy trí tưởng tượng.

- Cách kể chuyện: Tự nhiên, mộc mạc, kết hợp yếu tố thần kì và hiện thực, gợi cảm giác vừa gần gũi vừa huyền bí.

* Kết bài:

- Khẳng định giá trị nội dung: Truyện ca ngợi trí tuệ, tinh thần sáng tạo của con người, giải thích nguồn gốc nghề mộc.

- Khẳng định giá trị nghệ thuật: Kết hợp nhuần nhuyễn yếu tố thần thoại với đời sống thực tế, tạo nên sức hấp dẫn riêng.

- Nêu bài học: Trân trọng truyền thống, đề cao óc sáng tạo trong lao động và cuộc sống.

Bài viết tham khảo

Truyện Nữ thần nghề mộc là một trong những thần thoại đặc sắc của Việt Nam, vừa giải thích nguồn gốc nghề mộc, vừa ca ngợi trí tuệ sáng tạo của con người. Qua những chi tiết giàu màu sắc tưởng tượng, câu chuyện mang đến nhiều giá trị về cả nội dung lẫn nghệ thuật, để lại trong lòng người đọc ấn tượng sâu sắc.

Trước hết, truyện thể hiện ước mơ, khát vọng của người xưa về một cuộc sống đầy đủ, tiện nghi. Khi thấy con người sống chui rúc trong hang đá tối tăm, Ngọc Hoàng đã sai nữ thần nghề mộc xuống dạy dân làm nhà, đóng thuyền, chế tác đồ dùng. Hình tượng nữ thần hiện lên với mái tóc trắng như cước, sống lăn lộn giữa nhân gian, vừa gần gũi, nhân ái, vừa khơi dậy trí tuệ con người. Bà không truyền dạy trực tiếp mà thông qua những gợi mở, đòi hỏi con người phải suy nghĩ, sáng tạo. Nhờ thế, hai anh em Lỗ Ban, Lỗ Bốc đã biết làm cưa, dựng nhà, đóng thuyền, mở ra nghề mộc phát triển rực rỡ. Truyện bày tỏ lòng biết ơn với những bậc tiền nhân khai mở nghề nghiệp, đồng thời khẳng định vai trò của trí tuệ và sức lao động trong việc tạo dựng cuộc sống văn minh.

Không chỉ có nội dung ý nghĩa, truyện còn hấp dẫn bởi nhiều yếu tố nghệ thuật đặc sắc. Không gian nghệ thuật trải dài từ thiên đình đến nhân gian, đậm chất thần thoại nhưng vẫn gần gũi với đời sống thường ngày. Thời gian trong truyện là thời cổ xưa, không xác định, làm tăng tính huyền ảo cho câu chuyện. Hình tượng nhân vật nữ thần nghề mộc và hai anh em Lỗ Ban, Lỗ Bốc vừa mang yếu tố kì ảo vừa gắn với con người thực, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa thần thoại và hiện thực. Bên cạnh đó, cách kể chuyện mộc mạc, tự nhiên cùng trí tưởng tượng phong phú đã làm cho câu chuyện thêm phần lôi cuốn.

Nữ thần nghề mộc không chỉ giải thích một cách hồn nhiên về nguồn gốc nghề mộc mà còn tôn vinh trí tuệ, sức sáng tạo của con người lao động. Với nghệ thuật kể chuyện kết hợp yếu tố thần thoại và đời sống thực tế, truyện để lại bài học sâu sắc: phải biết trân trọng truyền thống, phát huy sáng tạo để xây dựng cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.