(4,0 điểm) Viết bài văn phân tích trích đoạn Lão hà tiện của Mô-li-e.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận - Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. |
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Phân tích hài kịch Lão hà tiện. |
c. Triển khai vấn đề nghị luận - Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng. - HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau: * Mở bài - Giới thiệu tác giả và vở kịch: Mô-li-e — cây đại thụ của hài kịch Pháp; Lão hà tiện châm biếm tính keo kiệt, mê tiền. - Giới thiệu đoạn trích: cảnh Arpagon phân công bổn phận cho đầy tớ, con cái — bộc lộ tính hà tiện, gia trưởng và tạo nên xung đột, yếu tố hài kịch. * Thân bài - Tóm tắt nội dung cảnh (ngắn gọn) + Arpagon phân công việc cho bà Cờ-lốt, Bờ-ranh-đa-voan, La Méc-luy-sơ, con cái, Bác Giắc…; nhấn mạnh yêu cầu tiết kiệm, quản lý chi tiêu; tranh luận, đối thoại hé lộ tính cách. - Phân tích tính cách Arpagon + Keo kiệt, ham tiền: luôn nhắc “tiền”, lo toan từng chi tiết nhỏ để tiết kiệm. + Gia trưởng, độc đoán: ra lệnh cho con cái, coi tiền hơn hạnh phúc. + Mỉa mai và hoang tưởng: cảnh giác quá mức (nghe tiếng chó — sợ mất tiền). + Tính hài kịch: thái quá, lặp câu, cử chỉ (đặt mũ, hướng che vết dầu) làm bật sự lố bịch. - Phân tích vai trò và cách xây dựng các nhân vật phụ + Vale (quản gia): nịnh hót, lý lẽ lòng vòng — làm nổi Arpagon; vai trò khuôn mẫu quản gia “tâng bốc”. + Bác Giắc (đầu bếp/đánh xe): thẳng thắn, châm biếm — đối thoại với Arpagon làm bật nghịch lí (muốn ăn ngon nhưng tiếc tiền). + Con cái (Cờ-lê-ăng, Ê-li-dơ): phản ứng khác nhau — sự mâu thuẫn giữa quyền lợi cha mẹ và nguyện vọng cá nhân. + Các đầy tớ: phản ứng nhỏ, góp phần tạo hiệu ứng hài. - Xung đột kịch + Xung đột chủ yếu: lợi ích (tiền) vs. tình người (hạnh phúc, phẩm giá). + Xung đột quyền lực trong nhà: Arpagon áp đặt, con cái phản ứng ngầm (Cờ-lê-ăng hứa giả tạo). + Xung đột lời — việc: lời ra lệnh quá lố so với thực tế (muốn cỗ to nhưng tiếc tiền) — tạo mâu thuẫn trào phúng. - Nghệ thuật biểu hiện hài kịch và châm biếm + Đối thoại nhanh, nhịp điệu; điệp từ, lặp lại (nhấn ý, tạo nhạc điệu hài). + Tương phản (mong muốn xa hoa nhưng tính toán keo kiệt). + Chi tiết hành vi, phụ kiện (mũ, vết dầu, chổi) làm hiện thực hoá thói xấu. + Sử dụng lời nói nịnh bợ, mỉa mai để phơi bày bản chất nhân vật. + Sân khấu hoá — chỉ đạo hành động rõ rệt, tạo hình ảnh sống động, kịch tính. - Ý nghĩa nghệ thuật và xã hội + Phê phán thói hà tiện, ích kỷ, coi tiền hơn người. + Lên án lối sống gia trưởng, áp đặt khiến tình cảm gia đình méo mó. + Tác phẩm vừa giải trí (hài kịch), vừa giáo dục: khuyến cáo lương thiện, tình người. * Kết bài - Khẳng định: đoạn trích tiêu biểu cho nghệ thuật hài kịch châm biếm của Mô-li-e — dùng xung đột kịch và đối thoại để bóc trần thói xấu. - Nêu cảm nhận chung: vừa cười vừa suy ngẫm — bài học về đạo đức, cách sống và giá trị tình người vượt lên trên đồng tiền. |
d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt |
e. Sáng tạo - Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng. - Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu. |