(4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá truyện Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng ở phần đọc hiểu.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Phân tích, đánh giá truyện Nữ thần Mặt Trời và Mặt Trăng
c Triển khai vấn đề nghị luận
- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.
- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
1. Tóm tắt nội dung truyện
- Mặt Trời và Mặt Trăng là hai chị em, con của Trời.
- Thay nhau đi xem xét trần gian, nên có ngày – đêm.
- Việc ngày dài hay ngắn do tốc độ đi của người khiêng kiệu.
- Mặt Trăng từng nóng nảy → bị mẹ bôi tro vào mặt → từ đó trở nên dịu dàng.
- Hiện tượng trăng rằm, ba mươi, thượng huyền, hạ huyền, trăng quầng đều được giải thích.
- Truyện lý giải nhật thực, nguyệt thực qua hình ảnh gấu chồng của hai nữ thần.
2. Phân tích – Đánh giá
a. Về nội dung:
- Giải thích các hiện tượng thiên nhiên:
+ Ngày dài – ngắn.
+ Các pha của Mặt Trăng.
+ Nhật thực, nguyệt thực.
Gắn với yếu tố nhân hóa: Mặt Trời, Mặt Trăng là hai nữ thần.
Thể hiện tư duy ngây thơ, chất phác nhưng đầy tưởng tượng của dân gian.
b. Về nghệ thuật:
- Nhân hóa sinh động, tạo màu sắc huyền thoại.
- Lối kể tự nhiên, giàu trí tưởng tượng.
- Có yếu tố giáo dục nhẹ nhàng: nóng nảy thì bị phê bình, dịu dàng được yêu mến.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
e. Sáng tạo
- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.
-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.