(4,0 điểm) Từ nội dung đoạn trích, anh/ chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) về vấn đề vai trò của tài năng trong việc quyết định số phận con người.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
b. Xác định đúng đối tượng nghị luận
Vai trò của tài năng trong việc quyết định số phận con người.
c. Triển khai đối tượng nghị luận
- Tổ chức, sắp xếp các ý tho trật tự hợp lí.
- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
* Giới thiệu tác giả Nguyễn Du và đoạn trích ở phần đọc hiểu. Dẫn dắt vấn đề nghị luận gợi ra từ văn bản: Vai trò của tài năng trong việc quyết định số phận con người.
* Nghị luận về vấn đề: Vai trò của tài năng trong việc quyết định số phận con người.
- Giải thích vấn đề
+ Tài năng: Năng lực vượt trội trong một hoặc nhiều lĩnh vực, giúp con người tạo ra giá trị cho bản thân và xã hội.
+ Số phận: Con đường đời, những biến cố và kết cục mỗi người phải trải qua.
+ Mối quan hệ: Tài năng có thể giúp con người vươn lên, nhưng cũng có thể khiến họ đối diện với thử thách, nguy hiểm.
- Vai trò tích cực của tài năng đối với số phận
+ Giúp con người có cơ hội khẳng định bản thân, đạt được thành tựu.
+ Mở ra nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp, địa vị, tài chính.
+ Tạo khả năng tác động, thay đổi hoàn cảnh và số phận của mình.
(Ví dụ: Các nhà khoa học, nghệ sĩ tài năng thay đổi cuộc đời và đóng góp lớn cho xã hội.)
- Mặt trái – khi tài năng trở thành nguyên nhân dẫn đến bi kịch
+ Tài năng nổi bật có thể gây chú ý, khiến người sở hữu bị ganh ghét, đố kỵ.
+ Trong xã hội bất công, tài năng đôi khi trở thành “cái gai” dẫn đến tai họa (như Thúy Kiều “sắc đành đòi một, tài đành họa hai”).
+ Tài năng mà thiếu bản lĩnh, kỹ năng bảo vệ bản thân dễ bị lợi dụng, vùi dập.
- Yếu tố quyết định bên cạnh tài năng
+ Nhân cách, bản lĩnh, sự khôn ngoan, môi trường sống, thời đại… cũng tác động mạnh mẽ đến số phận.
+ Muốn tài năng dẫn đến hạnh phúc, con người cần kết hợp trí tuệ, đạo đức và khả năng thích nghi.
- Bài học rút ra
+ Phát triển tài năng là cần thiết, nhưng phải đi kèm với bản lĩnh, đạo đức và khả năng ứng phó với thử thách.
+ Xã hội cần trân trọng, bảo vệ và tạo điều kiện cho người tài phát huy năng lực vì lợi ích chung.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
e. Sáng tạo
- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.
- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.