(4,0 điểm) Khi trời vừa tạnh mưa, bầu trời đôi khi xuất hiện những dải màu rực rỡ như chiếc cầu cong – đó là cầu vồng. Hãy viết bài văn thuyết minh giải thích hiện tượng cầu vồng.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh

- Học sinh biết tạo lập một bài văn thuyết minh đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. 

b. Xác định đúng vấn đề cần thuyết minh

Giải thích hiện tượng cầu vồng.

c. Triển khai các ý

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài

- Giới thiệu hiện tượng: Khi trời vừa tạnh mưa, đôi khi xuất hiện những dải màu rực rỡ cong trên bầu trời, gọi là cầu vồng.

- Nêu sự kì diệu và vẻ đẹp của cầu vồng, khiến con người thích thú và tò mò.

* Thân bài

- Khái niệm cầu vồng

+ Cầu vồng là hiện tượng thiên nhiên xuất hiện trên bầu trời dưới dạng những dải màu rực rỡ theo thứ tự (đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím).

+ Thường xuất hiện sau mưa, khi trời còn ánh sáng Mặt Trời.

- Nguyên nhân hình thành cầu vồng

+ Cầu vồng hình thành do ánh sáng Mặt Trời bị khúc xạ, phản xạ và tán sắc khi đi qua những giọt mưa còn treo trên không trung.

• Ánh sáng Mặt Trời chiếu vào giọt nước → khúc xạ.

• Ánh sáng bị phản xạ bên trong giọt nước.

• Ánh sáng tán sắc thành các màu, chiếu ra mắt người quan sát → tạo cầu vồng.

+ Thứ tự màu sắc: đỏ ngoài – tím trong, đôi khi xuất hiện cầu vồng phụ hoặc mờ.

- Đặc điểm và hiện tượng liên quan

+ Hình dạng: thường là dải cong như chiếc cầu, có thể xuất hiện cầu vồng đôi.

+ Thời điểm: phổ biến vào buổi chiều sau mưa khi ánh sáng chiếu từ sau lưng người quan sát.

+ Vẻ đẹp: rực rỡ, tươi sáng, mang ý nghĩa hy vọng, may mắn, thường gắn với câu chuyện, văn hóa, văn học dân gian.

- Ý nghĩa, tác dụng

+ Giúp con người nghiên cứu hiện tượng ánh sáng và quang học.

+ Mang giá trị thẩm mỹ, tinh thần, truyền cảm hứng cho văn học, hội họa, nghệ thuật.

+ Nhắc nhở con người trân trọng thiên nhiên và vẻ đẹp xung quanh.

* Kết bài

- Khẳng định: Cầu vồng là hiện tượng thiên nhiên kì thú, vừa có giá trị khoa học vừa mang vẻ đẹp nghệ thuật.

- Liên hệ: Mỗi lần nhìn cầu vồng là một trải nghiệm thú vị, giúp con người gần gũi, yêu thiên nhiên hơn.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.