(4,0 điểm) Em hãy viết bài văn phân tích truyện ngắn Một cơn giận của Thạch Lam ở phần đọc hiểu.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận - Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài. |
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Phân tích truyện Một cơn giận. |
c. Triển khai vấn đề nghị luận - Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng. - HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau: * Mở bài - Giới thiệu tác giả: Thạch Lam là cây bút tiêu biểu của Tự lực văn đoàn, nổi tiếng với giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế, giàu chất nhân đạo. Giới thiệu tác phẩm: Một cơn giận là truyện ngắn đặc sắc, thể hiện khả năng miêu tả tâm lý tinh vi và tấm lòng nhân hậu của nhà văn. * Thân bài - Hoàn cảnh, tình huống truyện + Câu chuyện diễn ra trong một buổi chiều “ảm đạm và rét mướt”. + Nhân vật “tôi” trong tâm trạng bực bội, khó chịu vô cớ. + Gặp một người phu xe nghèo, từ đó xảy ra chuỗi hành động thể hiện “một cơn giận” và hậu quả của nó. - Diễn biến tâm lý của nhân vật “tôi” + Tâm trạng ban đầu: • Khó chịu, dễ nổi cáu, thiếu kiềm chế. • Không nguyên nhân rõ ràng — biểu hiện tâm lý con người rất thực. + Khi gặp người phu xe: • Ban đầu chỉ là mặc cả nhỏ nhặt, nhưng do tâm trạng xấu nên “tôi” sinh cáu gắt. • Thái độ gay gắt, lời nói khinh miệt, coi thường người lao động nghèo. • Khi bị anh phu xe “cãi lại”, cơn giận của “tôi” tăng lên thành sự bực tức vô lý. + Khi người phu xe bị cảnh sát bắt: • “Tôi” thấy rõ sự sợ hãi, van xin của anh ta nhưng vẫn lạnh lùng khai thật, khiến anh bị bắt. • Hành động bộc lộ sự tàn nhẫn nhỏ bé khi con người mất đi lòng cảm thông. + Sau khi sự việc xảy ra: • Cơn giận qua đi, “tôi” bắt đầu hối hận, dằn vặt, chán nản. • Nhận ra lỗi lầm và cảm thấy xót xa cho người phu xe. → Diễn biến tâm lý được miêu tả tinh tế, tự nhiên, phản ánh sự đấu tranh giữa phần xấu và phần thiện trong con người. - Nghệ thuật đặc sắc + Giọng văn nhẹ nhàng, trầm lắng nhưng giàu sức gợi cảm. + Miêu tả tâm lý tinh vi, chân thực theo dòng cảm xúc tự nhiên. + Tình huống truyện đơn giản nhưng mang ý nghĩa đạo lý sâu xa. + Ngôn ngữ giản dị, gần gũi, thấm đẫm tinh thần nhân văn. - Ý nghĩa nội dung + Truyện gửi gắm bài học đạo đức: con người cần biết kiềm chế cảm xúc, sống nhân hậu, cảm thông với người khác. + Phơi bày một mặt yếu đuối của con người – khi nóng giận, ta có thể trở nên vô tâm, tàn nhẫn. + Đồng thời thể hiện niềm tin vào lương thiện, vì sau cơn giận, nhân vật biết hối hận – dấu hiệu của tâm hồn còn trong sáng. * Kết bài - Khẳng định giá trị của truyện ngắn Một cơn giận: truyện nhỏ nhưng chứa đựng thông điệp lớn về tình người và sự cảm thông. - Đánh giá nghệ thuật viết truyện tâm lý nhẹ nhàng, tinh tế đặc trưng của Thạch Lam. - Bài học rút ra: Mỗi người cần học cách kiềm chế cảm xúc và sống bao dung để cuộc sống trở nên nhân ái hơn. |
d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt |
e. Sáng tạo - Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng. - Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu. |