(4,0 điểm) Anh/ chị hãy viết bài văn thuyết minh (khoảng 600 chữ) về tác phẩm Sở kiến hành của Nguyễn Du.
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn thuyết minh
- Học sinh biết tạo lập một bài văn thuyết minh đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
b. Xác định đúng đối tượng thuyết minh
Trích đoạn Sở kiến hành – Nguyễn Du
c Triển khai đối tượng thuyết minh
- Tổ chức, sắp xếp các ý tho trật tự hợp lí.
- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:
1. Mở bài
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Du:
+ Đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới (UNESCO vinh danh 2015).
+ Nổi tiếng với Truyện Kiều và nhiều tác phẩm chữ Hán giàu giá trị nhân văn.
- Giới thiệu tác phẩm Sở kiến hành:
+ Bài thơ chữ Hán viết theo thể hành, sáng tác khi Nguyễn Du đi sứ Trung Quốc.
+ Thể hiện cái nhìn nhân đạo và hiện thực sâu sắc trước sự chênh lệch giàu – nghèo.
2. Thân bài
* Hoàn cảnh và xuất xứ
- Viết trong chuyến đi sứ (1813–1814) qua nhiều vùng đất Trung Quốc.
- “Sở kiến hành” nghĩa là “Đi đường thấy việc mà làm thơ”.
- Lấy cảm hứng từ cảnh thực mà Nguyễn Du tận mắt chứng kiến.
* Nội dung chính
- Bức tranh đói nghèo thảm thương:
+ Hình ảnh người mẹ và ba con đói khát, áo quần rách rưới, lang thang xin ăn.
+ Sự cùng cực: trong giỏ chỉ có mớ rau, tấm cám, nửa ngày chưa ăn, cái chết cận kề.
+ Nỗi đau của người mẹ không tiếc mạng mình, chỉ thương đàn con vô tội.
- Bức tranh phồn thực – xa hoa:
+ Đêm trước tại trạm Tây Hà, mâm cổ đầy sơn hào hải vị.
+ Quan lớn và thầy chỉ ăn chút ít, phần thừa đổ bỏ cho chó ăn.
- Sự đối lập gay gắt:
+ Một bên đói khát đến chết, một bên ăn uống thừa mứa.
+ Tố cáo sự bất công, vô cảm trong xã hội phong kiến.
- Lời kêu gọi nhân đạo:
+ Mong ai đó vẽ cảnh này để dâng vua, để “trời cao” và người cầm quyền thấu nỗi khổ dân.
+ Thể hiện niềm trắc ẩn sâu sắc của Nguyễn Du với con người bé nhỏ.
* Giá trị nghệ thuật
- Thể thơ hành: nhịp linh hoạt, tự do, phù hợp với kể chuyện, tả cảnh.
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh: chân thực, sinh động, khắc họa rõ sự tương phản.
- Thủ pháp đối lập: làm nổi bật sự chênh lệch giàu – nghèo.
- Giọng điệu: vừa xót thương vừa phẫn uất, mang tính tố cáo mạnh mẽ.
3. Kết bài
- Khẳng định giá trị tác phẩm: Sở kiến hành vừa có giá trị hiện thực (phản ánh sự bất công xã hội), vừa có giá trị nhân đạo (xót thương con người).
- Liên hệ: Thông điệp của tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị trong xã hội hiện đại, khi bất công và khoảng cách giàu – nghèo vẫn tồn tại.
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
e. Sáng tạo
- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.
- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.