a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích bài thơ Tự tình I.

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

* Mở bài

- Giới thiệu về tác giả Hồ Xuân Hương và vị trí của bài thơ Tự tình I trong chùm thơ "Tự tình".

- Khái quát nội dung chính: sự giằng xé giữa nỗi đau thân phận và khát vọng hạnh phúc mãnh liệt.

* Thân bài

- Nỗi cô đơn, u uất và bi kịch thân phận

+ Bức tranh đêm khuya: Bắt đầu bài thơ là khung cảnh đêm khuya tĩnh mịch nhưng lại đầy ám ảnh, nỗi cô đơn càng thêm sâu sắc bởi những âm thanh bên ngoài như tiếng gà gáy, tiếng mõ, tiếng chuông.

• "Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom" gợi sự cô quạnh, bồn chồn.

• "Mõ thảm không khua mà cũng cốc, Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om" thể hiện nỗi sầu không tên, sự bất lực.

+ Nỗi buồn và sự gián đoạn của tình yêu:

• "Oán hận trông ra khắp mọi chòm" thể hiện sự oán trách, bất bình với duyên phận.

• "Sau giận vì duyên để mõm mòm" cho thấy sự xót xa, nuối tiếc về tuổi xuân đã qua mà duyên phận lận đận.

- Khát vọng sống và bản lĩnh kiên cường

+ Sự chuyển biến tâm trạng: Sau khi u uất, nữ sĩ đã vượt qua sự bi lụy, bộc lộ một thái độ ngang tàng, bản lĩnh.

+ Câu thơ thách thức số phận: "Thân này đâu đã chịu già tom!" là lời khẳng định bản lĩnh, sự ngang tàng, thách thức với số phận nghiệt ngã.

+ Sự phẫn uất và khát vọng hạnh phúc: Nữ sĩ không chấp nhận sự sắp đặt của số phận, mà vẫn khao khát tìm kiếm hạnh phúc và tin vào năng lực của bản thân có thể xoay chuyển vận mệnh.

- Nghệ thuật đặc sắc

+ Ngôn ngữ: Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, giàu tính dân tộc, diễn tả chân thực cảm xúc.

+ Thủ pháp nghệ thuật:

• Gieo vần: Sử dụng hiệu quả các vần "om" tạo âm hưởng trầm lắng, gợi cảm giác bế tắc, cô đơn nhưng cũng đầy cá tính.

• Phép đối: Tạo nên sự cân đối, nhịp nhàng cho bài thơ và làm nổi bật sự đối lập giữa ngoại cảnh và nội tâm.

+ Giọng điệu: Giọng thơ vừa uất hận, vừa ngang tàng, vừa thách thức, thể hiện sự giằng xé nội tâm đầy phức tạp.

* Kết bài

- Khái quát lại giá trị của bài thơ: "Tự tình I" là bức chân dung tự họa về bi kịch và khát vọng sống mãnh liệt của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến, đồng thời khẳng định bản lĩnh và tinh thần phản kháng mạnh mẽ của Hồ Xuân Hương.

- Nêu lên giá trị nhân văn và ý nghĩa của bài thơ đối với ngày nay.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.

(0,5 điểm) Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?