a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích, đánh giá về nhân vật Trời trong văn bản Lúa và Cỏ.

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Giới thiệu truyện "Lúa và Cỏ" – một truyện dân gian đặc sắc giải thích nguồn gốc cây lúa và cỏ.

- Dẫn dắt và nêu vấn đề: Nhân vật Trời là hình tượng trung tâm, thể hiện tư tưởng của người xưa về trời đất, lao động và đạo lý.

2. Thân bài

- Khái quát vai trò của nhân vật Trời

+ Là người sáng tạo và ban phát sự sống (ban hạt lúa, cho mưa nắng, lập thần Lúa).

+ Là đấng tối cao, quyết định vận mệnh loài người.

- Trời là người ban phát và thử thách

+ Ban hạt lúa khổng lồ cho loài người, thể hiện sự nhân hậu, chu cấp đủ đầy.

+ Khi con người làm hạt lúa vỡ, Trời trừng phạt nhưng cũng mở ra con đường sống khác: dạy con người lao động.

→ Thái độ vừa nghiêm khắc vừa bao dung.

- Trời là người tổ chức và duy trì trật tự vũ trụ

+ Sai thần gieo lúa, gieo cỏ; lập thần Lúa bảo vệ mùa màng.

+ Khi thần phạm sai lầm (gieo cỏ trước), Trời không bỏ qua: trừng phạt bằng cách biến thành trâu – kéo cày giúp con người.

→ Thể hiện sự công bằng, răn dạy cả thần thánh.

- Ý nghĩa hình tượng Trời

+ Biểu tượng cho quy luật tự nhiên, sự vận hành của vũ trụ: "Trời cho - Trời lấy lại", con người phải tuân theo nhưng cũng có thể chủ động thích ứng.

+ Gửi gắm bài học đạo lý:

Phải chăm chỉ lao động, không ỷ lại.

Phải sống có trách nhiệm, kính trọng những giá trị được ban cho.

Cuộc sống không dễ dàng, cần nỗ lực để tạo ra cái ăn.

3. Kết bài

- Khẳng định lại vai trò trung tâm và ý nghĩa giáo dục sâu sắc của nhân vật Trời.

- Qua hình tượng Trời, truyện phản ánh quan niệm của cha ông về lao động, công bằng và mối quan hệ giữa con người – thiên nhiên – thần linh.

→ Là bài học còn nguyên giá trị trong cuộc sống hiện đại.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.

(0,5 điểm) Hạt lúa được trời hóa phép có những đặc điểm gì?