a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

-Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Người khôn ngoan học từ lỗi sai của người khác.

c Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài

- Dẫn dắt vấn đề: trong cuộc sống, ai cũng từng mắc sai lầm. Có người chỉ học từ chính lỗi lầm của bản thân, nhưng người khôn ngoan lại biết học từ lỗi sai của người khác.

- Nêu vấn đề: học từ sai lầm của người khác là biểu hiện của tư duy sáng suốt, thái độ cầu tiến và sự trưởng thành trong nhận thức.

2. Thân bài

- Giải thích vấn đề

+ “Người khôn ngoan học từ lỗi sai của người khác” nghĩa là: Không chờ đến khi bản thân phạm lỗi mới rút kinh nghiệm, mà chủ động quan sát, phân tích sai lầm từ người khác để tránh lặp lại.

+ Đây là cách học hiệu quả, giúp tiết kiệm thời gian, công sức và tránh tổn thất không cần thiết.

- Vì sao học từ lỗi sai của người khác là sự khôn ngoan?

+ Giúp tránh lặp lại sai lầm: Nhận ra hậu quả từ người khác để điều chỉnh hành vi, lựa chọn đúng đắn.

+ Phát triển tư duy phản biện và quan sát: Không chỉ nhìn bề nổi, mà còn hiểu nguyên nhân sâu xa dẫn đến thất bại.

+ Tiết kiệm chi phí và thời gian trải nghiệm: Đôi khi có những sai lầm mà nếu tự mắc phải, sẽ phải trả giá đắt.

+ Góp phần hoàn thiện nhân cách: Người biết học từ lỗi sai người khác thường có thái độ sống khiêm tốn, biết lắng nghe.

- Biểu hiện của người biết học từ sai lầm của người khác

+ Luôn quan sát và rút kinh nghiệm từ những câu chuyện xung quanh.

+ Không vội phán xét, thay vào đó là phân tích đúng – sai để tự điều chỉnh.

+ Lắng nghe lời góp ý, phản biện và sẵn sàng tiếp nhận góc nhìn mới.

- Dẫn chứng minh họa

+ Trong lịch sử: nhiều nhà lãnh đạo giỏi đã thành công nhờ học từ thất bại của người đi trước.

+ Trong cuộc sống: học sinh thấy bạn bê trễ học tập bị điểm kém, từ đó tự điều chỉnh bản thân chăm chỉ hơn.

+ Trong kinh doanh: nhiều công ty khôn ngoan né tránh rủi ro khi quan sát thất bại từ mô hình của đối thủ.

- Phản đề

+ Có người chỉ tin vào kinh nghiệm của bản thân, coi nhẹ bài học từ người khác → dễ lập lại vết xe đổ.

+ Tuy nhiên, cũng cần kết hợp với trải nghiệm thực tế để học hỏi một cách sâu sắc và toàn diện.

3. Kết bài

- Khẳng định: học từ lỗi sai của người khác là cách học thông minh, giúp ta trưởng thành nhanh hơn.

-Mở rộng: trong thời đại phát triển nhanh, người biết quan sát và học hỏi từ xung quanh sẽ có nhiều cơ hội để vươn lên và thành công.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.

-Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.

(0,5 điểm) Dựa vào nội dung bài thơ Thuật hứng (số 5), phán đoán hoàn cảnh sáng tác bài thơ?